Minister Henk Kamp (Economische Zaken) gaat onderzoeken hoe de toezichthouder Autoriteit Consument en Markt (ACM) bedrijven die duurzamer willen werken niet in de weg zal staan.

Dat zegde hij de Tweede Kamer toe in een debat over de mededingingsregels.

"Duurzaamheidsinitiatieven zijn gewenst", zei Kamp. De bedrijven moeten echter wel goed aantonen waarom de initiatieven nodig zijn. 

Kampt gaat kijken of het binnen de beleidsregels mogelijk is dat bedrijven vooraf een uitspraak de ACM kunnen krijgen of hun initiatieven binnen de mededingingsregels vallen.

PvdA-Kamerlid Jan Vos pleitte er eerder op NU.nl voor dat de ACM zich niet enkel bezig moet houden met kartelverboden, maar bedrijven ook moet controleren op maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaamheid.

"Het is duidelijk dat we als samenleving een bepaalde kant op willen, namelijk naar een duurzame samenleving", aldus de PvdA’er. "We willen ook dat bedrijven maatschappelijk verantwoord ondernemen en dus niet handelen in bloedkolen."

Kolencentrales

Als voorbeeld noemt Vos de sluiting van de kolencentrales, een maatregel uit het Energieakkoord. Het sluiten van de centrales zou de uitstoot van Co2 terugdringen, maar de ACM concludeerde dat de sluiting in strijd is met de concurrentieregels.

Initiatieven van supermarkten om de dieronvriendelijke plofkip uit de schappen te weren, werd door de toezichthouder als concurrentieverstoring bestempeld.

Vos wil daarom dat het kabinet onderzoekt of de ACM in zijn rol als toezichthouder deze elementen nadrukkelijker meeneemt in zijn afwegingskader. "De ACM is er om de consument te beschermen, maar doet uitspraken waarvan je je afvraagt of dat ook echt het geval is."

VVD

De VVD ziet niets in het plan. "Partijen in de Kamer willen toestaan dat de belangen van de consument ondergeschikt worden gemaakt aan het vage begrip duurzaamheid", zegt Kamerlid Bart de Liefde. Hij vreest dat de duurzaamheidsafspraken ten koste gaan van de keuzevrijheid van de consument en dat de prijzen aan de kassa zullen stijgen.

De Liefde: "Mij bekruipt zo langzaam het gevoel dat links het wel prima vindt als gezinnen minder vlees kunnen kopen. Vlees moet geen luxeproduct worden."

Ook D66 is kritisch. "Onafhankelijk toezicht schuurt soms. Als toezichthouders naar alle aspecten moeten kijken worden het politici", zegt Kamerlid Kees Verhoeven. 

Publiek belang

Onder andere VNO-NCW, MKB-Nederland, Natuur&Milieu, LTO Nederland, De Natuur- en Milieufederaties en de Dierenbescherming riepen de minister eerder op het takenpakket van de toezichthouder uit te breiden.

Zij waarschuwen ervoor dat bedrijven terughoudend worden in hun duurzaamheidsinitiatieven. De partijen wijzen erop dat samenwerkingen van bedrijven soms de concurrentieregels overtreden, maar dat er binnen de wetgeving ook uitzonderingen mogelijk zijn op het kartelverbod. 

Ze dringen er op aan dat er vooraf meer duidelijkheid komt over wat wel en niet kan.