VVD en PvdA liggen ogenschijnlijk ver uit elkaar waar het gaat om het opvangen van de enorme stroom bootvluchtelingen, maar steunen wel allebei de koers van het kabinet.

Dinsdag bleek uit cijfers van de VN dat inmiddels honderdduizend Afrikaanse vluchtelingen per boot de overtocht waagden. Naar schatting 1.800 van hen sneuvelden in de Middellandse Zee.

De Europese Commissie wil Italië en Griekenland ontlasten door 40.000 vluchtelingen te verdelen over de verschillende lidstaten.

Volgens de verdeelsleutel zou Nederland zo'n tweeduizend extra vluchtelingen moeten opnemen.

Voorhoede

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra: "Ik heb onlangs gezegd: dit is slechts de voorhoede van een enorme volksverhuizing. Het zijn nu al enorme aantallen vluchtelingen. Ik snap niet zo goed dat Europa dan als eerste voorstelt om meer vluchtelingen uit te nodigen."

Volgens Zijlstra zou eerst het probleem bij de wortel moeten worden aangepakt. "We moeten voorkomen dat ze hier naartoe komen, bijvoorbeeld door de bootjes terug te slepen naar Afrika. We gaan niet eerst mensen uitnodigen als er al te veel komen."

PvdA-leider Diederik Samsom reageert afkeurend op de VVD-houding. "De VVD wil niemand opnemen, dat gaat alle perken te buiten. Ik constateer tot mijn tevredenheid dat het kabinet daar wat minder naar luistert."

Tevreden

In de praktijk zijn de coalitiepartijen tevreden met de inzet van het kabinet, aangezien ze allebei deels hun zin krijgen. 

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Asiel) liet weten dat het herverdelen van vluchtelingen wordt gesteund, op voorwaarde dat andere landen dan ook hun verantwoordelijkheid nemen.

Ook omarmt het kabinet de inzet van Europa om de toestroom van bootvluchtelingen te beperken en terugkeer te bevorderen.

Eerlijke verdeling

Diverse partijen in de Kamer zijn er voor om het Europees asielbeleid structureel te herzien, zodat de verantwoordelijkheid voor de instroom eerlijk wordt verdeeld.

Nu komt de last in noodsituaties vaak op de schouders van Griekenland en Italië en bleken in 2014 vijf lidstaten 72 procent van het totale aantal asielaanvragen te verwerken.

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken ziet dan ook graag dat er in Zuid-Europa een permanente regeling wordt aangelegd, om te voorkomen dat het zo uit de hand loopt als nu en bijvoorbeeld Italië veel vluchtelingen een vrije doortocht geeft.

Nederland moet dan ook mogelijk vaker de verantwoordelijkheid nemen om meer mensen op te vangen, vindt Kuiken. "Uiteraard rekening houdend met wat Europese landen zelf al doen en aankunnen."

Verdeelsleutel

Volgens D66-leider Alexander Pechtold kan een evenwichtige verdeling er ook voor zorgen dat Nederland juist minder vluchtelingen hoeft op te nemen.

"Het kan niet zo zijn dat vooral Nederland en Duitsland opdraaien voor de problemen. Als je de verdeelsleutel gebruikt op basis van inkomens, inwonersaantallen, welvaartsniveau, etcetera, dan zou het kunnen dat we iets minder doen en anderen iets meer", stelt hij.

D66 is er net als de ChristenUnie voorstander van om te bezien of Nederland een marineschip kan inzetten om reddingsoperaties uit te voeren op de Middellandse Zee.

Karel Doorman

Het stoort ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind dat het kabinet in zijn ogen het schip Karel Doorman liever inzet tijdens een staatsbezoek van het koningspaar in Canada dan in de Middellandse Zee om migranten te redden.

Voordewind pleit daarnaast voor centrale aanmeldingscentra om de stroom beter te kunnen reguleren en snel duidelijkheid te kunnen geven aan de asielzoekers.

Voordewind, maar ook GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman, dringen er bij Dijkhoff op aan om actief de herverdeling van asielzoekers bij de andere lidstaten aan te jagen. "Als het kabinet niet krachtig laat horen waar het voor staat dan gaan ze anderen ook niet overtuigen", aldus het ChristenUnie-Kamerlid.

Voortman stelt verder voor om het voor asielzoekers mogelijk te maken om bij de ambassades in Afrika asiel aan te vragen. Volgens haar worden daarmee legale asielroutes gecreëerd en worden de mogelijkheden voor mensenhandelaren beperkt.

Donderdag debatteert de Tweede Kamer over het Europese asielplan.