Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) gaat bekijken hoe de positie van NS binnen het openbaar vervoer moet worden herzien.

Dat blijkt dinsdag tijdens een debat naar aanleiding van diverse misstanden rond de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg. Eerder in het debat had ook de Kamer hierop aangedrongen.

NS-dochter Abellio pleegde bedrijfsspionage bij de aanbesteding in Limburg. Het bedrijf won de concessie, maar die is inmiddels door de provincie weer teruggenomen.

Diverse NS-kopstukken hebben vanwege hun betrokkenheid al het veld moeten ruimen, waaronder topman Timo Huges.

Dubbele pet

Meerdere partijen in de Kamer zetten vraagtekens bij de situatie dat de NS bij de aanbesteding vaak met dubbele petten op zit. Zo waren marktpartijen bij de aanbesteding in Limburg afhankelijk van informatie van de NS, terwijl het bedrijf via Abellio ook zelf meedeed met de aanbesteding.

De VVD en D66 stelden daarom voor om de stations en het beheer daarvan weg te halen bij de NS, omdat zij hiermee een informatievoorsprong hebben en dus een stevige machtspositie.

Dijsselbloem wees erop dat dit ingewikkeld ligt, maar wil er wel naar kijken. Hij erkende dat er een "kwetsbaarheid" in het huidige systeem zit en wil kijken hoe een eerlijk speelveld in het openbaar vervoer kan worden bewerkstelligd en integriteitsrisico's kunnen worden weggenomen.

Video: Dijsselbloem wil geen snelle verandering spoor

Marktwerking

Andere partijen als SP, PVV en GroenLinks vinden dat de problemen zijn veroorzaakt door de marktwerking op het spoor. SP-Kamerlid Farshad Bashir hield VVD-Kamerlid Betty de Boer voor dat in Duitsland de Deutsche Bahn gewoon eigenaar is van de stationsvoorzieningen.

Volgens hem dreigt Nederland "de gekke Henkie van Europa" te worden als de marktwerking doorslaat op de stationsvoorzieningen. Het VVD-Kamerlid vroeg zich vervolgens af "van welke planeet" Bashir komt.

Volgens haar is het aan marktwerking te danken dat er in de regio überhaupt nog treinen rijden.

De PvdA vroeg net als de andere partijen om "reflectie" op de ordening van de NS. "De scheiding van de petten heeft nu niet goed gewerkt", aldus PvdA-Kamerlid Duco Hoogland.

Toezicht

Diverse partijen vragen zich tijdens het debat af of Dijsselbloem en Wilma Mansveld (Infrastructuur) en de Raad van Commissarissen van NS niet eerder hadden kunnen ingrijpen. 

Signalen dat NS zich niet aan de aanbestedingsregels had gehouden waren er immers al eerder.

Volgens Dijsselbloem werden eerder wel al maatregelen genomen, maar bleek pas vorige week de omvang van de misstanden en de rol van Huges daarbij.

ACM-rapport

Dijsselbloem wees naar het bestuur van de NS. Die hadden hem veel eerder moeten informeren. Hij hekelt met name het actief achterhouden van het kritische ACM-rapport. De NS probeerde lang openbaarmaking van dit rapport tegen te houden.

Diverse partijen namen er geen genoegen mee dat de misstanden onder verantwoordelijkheid van de NS worden onderzocht. Dijsselbloem zegde de Kamer toe dat hij medeopdrachtgever en dus medeverantwoordelijk wordt voor dit onderzoek.