Kamer laakt Koenders om gebrekkige bescherming Antillen tegen Venezuela

Partijen in de Tweede Kamer vinden dat minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) zich meer moet inspannen om de belangen van de bewoners van het Caribisch deel van het koninkrijk te beschermen tegen het "onberekenbare buurland" Venezuela.

VVD, SP, D66 en CDA verwijten Koenders Venezuela te zachtmoedig te benaderen, terwijl het Zuid-Amerikaanse land zich in het verleden meerdere malen als een slechte buur heeft gedragen.

Dat zeggen de partijen donderdag tegenover NU.nl.

"Venezuela is in ademnood. De economische situatie is daar zo instabiel, dat het kan leiden tot een implosie, maar ook explosie", zegt VVD-Kamerlid Han ten Broeke. Volgens Ten Broeke onderschat Koenders daarmee de situatie in de regio en daarmee de situatie in het Koninkrijk.

Volgens D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma bedient Koenders zich in het contact met Venezuela te veel van de "fluwelen handschoentjes" en moet hij zich harder uitspreken.

Ook de PvdA maakt zich zorgen over de situatie, maar constateert dat de Nederlandse invloed in die regio relatief beperkt is. De Verenigde Staten en andere Zuid-Amerikaanse landen hebben een grotere invloed, zegt Kamerlid Michiel Servaes. Hij ziet wel een grotere rol weggelegd voor de Europese Unie.

Aruba en Curaçao hebben de status van zelfstandig eiland binnen het Nederlandse koninkrijk, net als Sint-Maarten. Bonaire, Saba en Sint-Eustasius zijn sinds 2010 bijzondere gemeenten van Nederland.

Explosieve situatie

Het socialistisch regime van de Venezolaanse president Nicolas Maduro, de opvolger van de in 2013 overleden Hugo Chaves, ziet dat het olierijke land economisch op de achterste benen loopt. 

Venezolanen worden geconfronteerd met een tekort aan levensmiddelen, voedsel en medicijnen. Kritiek wordt hardhandig de kop in gedrukt en oppositieleden belanden achter tralies.

VVD en CDA wijzen erop dat de Nederlandse eilanden slechts tientallen kilometers van Venezuela verwijderd zijn en mocht het echt fout gaan, dan moet Nederland voorbereid zijn op vluchtelingenstromen richting Aruba, Bonaire en Curaçao.

Ten Broeke (VVD): "Er wordt nu niet eens onderkend dat dit een scenario is. De buurlanden van Venezuela kunnen de grenzen zomaar sluiten."

Oorlogsretoriek

Daarnaast is de oorlogsretoriek van Maduro volgens de Kamerleden reden tot zorg. Venezuela beschuldigt de Verenigde Staten ervan de Nederlandse Antillen te gebruiken om aanvallen op Venezuela voor te bereiden en het Venezolaanse luchtruim geregeld te schenden vanaf bases op Aruba en Curaçao.

President Barack Obama vindt dat van Venezuela een "uitzonderlijke dreiging" uitgaat en heeft sancties ingesteld tegen Venezolaanse functionarissen.

En bij retoriek blijft het niet. Zo dreigde Maduro vorig jaar oorlogsschepen richting Aruba te sturen, omdat het eiland op verzoek van de Amerikanen de van drugshandel verdachte Venezolaanse diplomaat Hugo Carvajal arresteerde. Nederland bond uiteindelijk in en liet Carvajal vrij om erger te voorkomen.

Ook test Maduro de grenzen van het territoriaal luchtruim. Zo schoot de Venezolaanse luchtmacht in januari vlak voor de Arubaanse kust een klein vliegtuig neer. Het vliegtuigje zou drugs hebben gesmokkeld, luidde de verklaring.

Servaes (PvdA) wil van Koenders weten wat de situatie betekent voor de samenwerking met Venezuela op het gebied van veiligheid.

Kat in het nauw

De combinatie van economische instabiliteit en de oorlogsretoriek maken van Venezuela een kat in het nauw, die weleens rare sprongen kan maken, zegt Ten Broeke. "En wij zijn de eerste die dat zullen merken."

CDA'er Raymond Knops wil dat Koenders zich daarom pro-actiever opstelt. "Koenders verwacht dat het zover niet zal komen, maar dit moet je vergelijken met de dreiging van Rusland. Je moet je voorbereiden op iets dat kan gebeuren. Ook onze landgenoten in de Caraïben verdienen de bijstand van dit kabinet", aldus Knops.

De SP vindt dat de Nederlandse ambassadeur in Venezuela zich sterker moet maken voor de Nederlandse eilanden. "De Nederlandse ambassadeur zit daar namens het koninkrijk, dus ook namens de eilanden", aldus Kamerlid Harry van Bommel. De huidige aanpak van het kabinet noemt hij "onvoldoende".

Minister Koenders stelde eerder de ontwikkelingen in het Zuid-Amerikaanse land nauwlettend te volgen, mede vanwege de veiligheid van de Nederlandse eilandbewoners. Tegelijk blijft het kabinet investeren in de relatie met Venezuela. Volgens Koenders is "goed nabuurschap de basis van de relatie tussen het Koninkrijk en Venezuela".

Donderdagmiddag debatteert de Tweede Kamer met minister Koenders over de situatie in Venezuela.

Lees meer over:
Tip de redactie