Schultz vindt dat eerdere oplossing HSL mogelijk was

Minister Melanie Schultz (Infrastructuur en Milieu) vindt dat zowel de NS als de Staat eerder stappen hadden moeten zetten om de problemen met de HSL Zuid aan te pakken.

Dat zegt zij vrijdag tegenover de enquêtecommissie Fyra.

"Toen ik het dossier kreeg dacht ik: hoe kan het dat dit niet eerder is opgelost", aldus Schultz.

"Vanaf 2002 waren er al signalen dat de business case niet gehaald zou worden, omdat de geraamde opbrengsten en uitgaven niet in overeenstemming waren. Dan moet je eerder om de tafel om dat op te lossen."

NS-dochter HSA, de uitbater van de HSL Zuid, kwam in de problemen door de hoge kosten die er jaarlijks moesten worden betaald voor het alleenrecht van het gebruik van de hogesnelheidslijn.

Hoog bod

NS had bewust een onrealistisch hoog bod gedaan om de aanbesteding te kunnen winnen. Gezien de verstoorde verhoudingen en het wantrouwen tussen Staat en NS werd er uiteindelijk pas in 2011 een oplossing gevonden.

In 2008 werd wel al een tussenoplossing gevonden, waarbij HSA uitstel van betaling kreeg tot het moment dat de treinen zouden gaan rijden. In 2011 werd door Schultz een akkoord bereikt met NS over een lagere bijdrage. Ook is toen besloten om de hogesnelheidslijn te integreren binnen het hoofdtreinnetwerk van NS.

In de zoektocht naar een oplossing voor de problemen met HSA is er ook gesproken met vervoerder Virgin om de lijn over te nemen.

Deze wilde echter niet gaan betalen voor het gebruik van de lijn, maar wilde daar juist geld voor krijgen. Dit alternatief verdween daardoor snel van tafel.

Keuring

Schultz was het niet eens met de suggestie van de commissie dat zij, de inspectiedienst ILT en het ministerie meer hadden kunnen doen om de Fyra-treinen beter te keuren voordat zij in de dienstregeling werden opgenomen.

Er waren immers wel signalen dat er problemen waren met de treinen en die kwamen ook binnen de kortste keren aan het licht toen in 2012 de treinen in gebruik werden genomen ontstonden. Na een paar weken waren de problemen zo groot dat de treinen alweer uit de dienstregeling werden gehaald.

Dienstregeling

De dienstregeling tussen Amsterdam en Brussel waar de NS mee kwam nadat de Fyra buiten gebruik was gesteld, was hooguit acceptabel, maar geen volwaardig alternatief. Dat hield commissie Fyra vrijdag voor aan minister Schultz vrijdag voor.

De minister zei dat het kabinet in 2013 akkoord was gegaan met een volwaardig alternatief, maar commissievoorzitter Madeleine van Toorenburg noemde dat vrijdag een ''verkoopwoord."

De commissie vroeg zich af of Schultz niet gewoon vastzit aan de NS, maar de minister antwoordde dat ze altijd een keus heeft. Voor haar stond voorop dat er op het traject een trein zou rijden.

Nadat de Fyra niet meer reed, stelde de NS een intercitylijn in tussen Brussel en Den Haag. Sinds de nieuwe dienstregeling in december rijdt er ieder uur een intercity tussen Amsterdam Centraal en Brussels Airport.

De commissie stelde dat de reiziger lang onderweg is naar Brussel of voor de dure Thalys moet kiezen. Daarom kan niet van een goed alternatief voor de Fyra worden gesproken.

Excuses

Oud-NS-commissaris Wim Meijer heeft zich vrijdag bij de parlementaire enquêtecommissie Fyra verontschuldigd voor het debacle met de flitstrein. ''We zijn ernstig tekortgeschoten."

De raad van commissarissen voelde in 2012 van alle kanten druk om met de Fyra te beginnen, vanuit de Tweede Kamer, het ministerie van Verkeer en Waterstaat, de NS-directie en de media.

Video: In 60 seconden: De Fyra, van idee tot ondergang

Lees meer over:
Tip de redactie