Premier Mark Rutte wil donderdag net als fractievoorzitters Halbe Zijlstra (VVD) en Diederik Samsom (PvdA) niet vooruitlopen op de verdere invulling van het bed, bad, brood-compromis.

Volg hier ons liveblog over het debat (gesloten)

Dat bleek donderdag tijdens het debat met het kabinet over het compromis over bed, bad, brood voor uitgeprocedeerde asielzoekers.

De oppositie wilde onder meer weten hoe lang de illegalen in de opvang kunnen blijven. Het kabinet spreekt in het akkoord over "een beperkt aantal weken". Rutte noemde dit in het debat slechts een "richtsnoer".

PvdA-burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb stelde woensdag tijdens een hoorzitting dat soms wel zes maanden nodig is voor de opvang. Samsom stelt dat de opvang "zo kort als mogelijk, zo lang als effectief is" moet zijn. Zijlstra stelde eerder dat "enkele weken" betekent dat het niet "enkele maanden" moeten worden.

De premier wil dat staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Asiel) dit verder afspreekt met de gemeenten in een nieuw bestuursakkoord. Dit akkoord moet in november rond zijn. Volgens Rutte moet Dijkhoff hierbij ook experts gaan consulteren.

Dijkhoff toonde zich hierover optimistisch, ondanks de vele kritiek vanuit gemeenten op het akkoord. Volgens hem is er een gedeelde wens om over deze kwestie tot oplossingen te komen. 

Het bestuursakkoord moet voorkomen dat gemeenten gekort worden als straf voor het alsnog aanbieden van bed, bad, brood.

Noodopvang

Samsom vindt echter dat gemeenten vrijheid moeten houden om in individuele gevallen noodopvang voor illegalen te regelen.

Diverse oppositiepartijen concludeerden dat dit dan in de praktijk neerkomt op het in stand houden van een gemeentelijke bed, bad, brood-voorziening. Samsom benadrukte echter dat dit alleen in individuele gevallen kan bij noodsituaties. 

Het kabinet schreef eerder op de dag dat gemeenten structurele opvangvoorzieningen voor uitgeprocedeerde asielzoekers moeten sluiten, maar wel "incidenteel" opvang mogen blijven bieden bij een "acute noodsituatie".

Bovendien, zo schrijft het kabinet, zijn gemeenten "in (medische) noodsituaties gehouden opvang te bieden aan mensen zonder een geldige verblijfstitel".

Compromis

De coalitie vond vorige week een compromis rond de kwestie bed, bad, brood, maar de oppositie vindt dit een gedrocht. Ook de gemeenten en hulporganisaties zijn zeer kritisch.

Video: Gemeenten accepteren geen boetes opvang illegalen

VVD en PvdA kwamen overeen dat gemeenten moeten stoppen met de opvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers. In plaats daarvan komen er in vijf steden opvanglocaties waar illegalen een paar weken kunnen verblijven.

De oppositie vindt echter, net als veel gemeenten, dat opvang op meer locaties mogelijk moet zijn. De coalitie en premier Rutte lijken ruimte te bieden om in de gesprekken met gemeenten hier nader naar te kijken.

Onbegrip

SP-leider Emile Roemer sprak tijdens het debat van "een gênant compromis dat twee partijen tijdelijk uit de brand helpt." 

"De onduidelijkheid en het onbegrip wordt alleen maar groter omdat PvdA en VVD een volstrekt andere uitleg geven aan hetgeen is afgesproken", aldus Roemer.

Ook D66 verwijt het kabinet alleen maar extra verwarring te veroorzaken. D66-leider Alexander Pechtold sprak over de prestentatie van het akkoord als "een surrealistische vertoning". "Eén akkoord, twee gescheiden werelden", aldus Pechtold. En Sybrand Buma (CDA): "Ze hielden niet eens de schijn op van eenheid van kabinetsbeleid".

Volgens ChristenUnie-leider Arie Slob is met het compromis "een principiële grens overschreden". Pechtold wil daarnaast een lijst zien met voorstellen hoe het kabinet "een effectiever terugkeerbeleid" wil vormgeven.

Vanuit de rechtse oppositie kreeg de VVD de kritiek met het compromis de eigen kiezers te bedonderen.

De oppositie heeft met name problemen met het gebrek aan draagvlak, bijvoorbeeld onder gemeenten. Onder andere SP, D66, ChristenUnie en GroenLinks stelden bovendien dat Nederland op basis van mensenrechtenverdragen altijd verplicht is illegalen op te vangen. 

Rutte zei zich er niet voor te schamen dat VVD en PvdA wat meer tijd nodig hadden dan bij andere onderwerpen om tot een akkoord te komen.

Volgens hem was het bij de start van de coalitie bekend dat op asielbeleid de partijen heel anders denken.

Hij stelt dan ook dat zijn coalitie "stabiel" is. "Er is een onveminderde wil om uit moeilijke vraagstukken te komen", aldus de premier.

Coalitie geeft ruimte voor invulling bed, bad, brood-akkoord