Diverse partijen in de Tweede Kamer willen dat Europa meer doet om humanitaire drama's op de Middellandse Zee te voorkomen.

Dat blijkt woensdag tijdens het debat over de toestroom van bootvluchtelingen vanuit Noord-Afrika en de vele slachtoffers die daarbij vallen.

De Europese Commissie presenteerde onlangs een tienpuntenplan om de problemen aan te pakken. Onderdeel van het tienpuntenplan is dat er meer geld komt om de bewaking uit te breiden, maar dit is volgens veel partijen te summier.

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken vindt dat er meer gekeken moet worden naar het redden van drenkelingen. Nu is de focus volgens haar te veel gericht op grensbewaking.

"De capaciteit moet gericht zijn op het redden van vluchtelingen, dus niet alleen afwachten wat er komt. We moeten voorkomen dat er onnodig slachtoffers vallen", aldus Kuiken.

Zij vindt dan ook dat Nederland zich donderdag tijdens de Europese Top hierover moet inzetten voor uitbreiding van de inzet.

Weinig animo

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Asiel) stelde tijdens het debat dat de extra inzet op grensbewaking wordt gesteund, maar dat er in de Europese Unie weinig animo is om naast grensbewaking ook meer aan reddingsmissies te gaan doen.

Ook andere partijen, waaronder D66, dringen aan op meer ambitie in het EU-beleid om de humanitaire drama's te voorkomen. D66-leider Alexander Pechtold wees er op dat Italië eerder in zijn eentje een veelvoud van het voorgenomen EU-budget uittrok om de vluchtelingen te redden en mensenhandelaren te berechten.

Hij wil daarom de inzet van de EU verdriedubbelen. 

Symptoombestrijding

De VVD vreest voor "symptoombestrijding". "Denkt dit kabinet echt dat we door het bijplussen van de grensbewaking verdrinkingsdrama's voorkomen? Zou het niet beter zijn te de focus te verleggen op opvang in de regio en vluchtelingen op te vangen in veilige havens", aldus VVD-Kamerlid Malik Azmani.

Een ander onderdeel van het tienpuntenplan is om de vluchtelingen, die vaak aankomen in Italië, op vrijwillige basis te verdelen over de Europese Unie. Nederland staat daarvoor open, op voorwaarde dat ook andere landen meedoen.

Azmani wil dat er meer wordt ingezet op samenwerking met andere Noord-Afrikaanse landen om te zorgen voor veilige havens. "We moeten voorkomen dat vluchtelingen een hele wereldreis moeten maken", aldus de VVD'er.

Afdeling

Ook premier Mark Rutte hekelde de reflex dat de problemen met extra geld voorbij zijn. "Ik ben niet van de afdeling: er is een ramp gebeurd dus we gaan geld uitgeven", aldus de premier, die de voorstellen vanuit de EU overigens wel steunt.

Ook hamerde hij er op dat ook andere EU-landen meer inzet moeten tonen bij het aanpakken van de problemen met bootvluchtelingen. Nu blijft dit volgens hem vooral bij "warme woorden".

Rutte stelde verder dat het vooral een Afrikaans probleem betreft, geen EU-probleem. Dit kwam hem op kritiek te staan vanuit de oppositie.

Wilders

Tijdens het debat kreeg PVV-leider Geert Wilders stevige kritiek op zijn voorstel om de volgens hem succesvolle Australische methode over te nemen. De bootvluchtelingen worden daarbij onderschept en met een veilige boot teruggestuurd.

Volgens diverse partijen miskent hij daarmee de gevaarlijke situatie in landen als Syrië en Libië. Wilders stelde echter dat Nederland de toestroom aan vluchtelingen niet aankan en zijn er genoeg veilige havens in Noord-Afrika.

Bootvluchtelingen

Volgens de vluchtelingenorganisatie van de VN, UNHCR, zijn in 2015 al zeker 1.600 migranten omgekomen in hun poging om via de Middellandse Zee Europa te bereiken. Dat zijn dertig keer meer slachtoffers dan in dezelfde periode in 2014, en dat was toen ook al een record.

Ongeveer 36.000 bootvluchtelingen hebben Zuid-Europa dit jaar wél gehaald. In 2014 staken in totaal 219.000 migranten de Middellandse Zee over, en toen kwamen zeker 3.500 bootvluchtelingen om. Vanwege het mooie weer en de relatief rustige zee wagen nu steeds meer migranten de oversteek.