Nederland kent enkele honderden jihadisten en enkele duizenden sympathisanten van het jihadisme. Dat schrijft inlichtingendienst AIVD in het jaarverslag 2014.

De dienst benadrukt dat het aantal moeilijk te schatten is, maar waarschuwt wel voor de dreiging van aanslagen in Nederland.

Jihadisten zouden zich volgens de AIVD aangesproken kunnen voelen door de woordvoerder van Islamitische Staat (IS), die opriep om aanslagen te plegen in het westen.

"Zulke jihadisten kunnen zich verbonden voelen met deze of gene jihadistische groepering, zonder dat zij er daadwerkelijk toe behoren. Zij kunnen, al dan niet alleen handelend, tot een gewelddaad overgaan", zo schrijft de dienst.

De AIVD noemt de aanslagen in Parijs en Kopenhagen van eerder dit jaar als voorbeelden daarvan.

Ook de jihadisten die er niet in slaagden uit te reizen vormen een gevaar. Zij zouden uit frustratie aanslagen kunnen plegen in eigen land, zoals vorig jaar dreigde in Australië.

Video: 'Duizenden symphatisanten jihadisme'

Uitreizigers

Volgens de AIVD zijn tot eind 2014 ongeveer 180 jihadisten uitgereisd om te strijden voor organisaties als Jabhat al-Nusra of IS. Circa 20 jihadisten zijn er daarbij omgekomen.

Het aantal terugkeerders nam toe tot ongeveer 35. Het gevaar hiervan werd volgens de AIVD aangetoond door de aanslag door een teruggekeerde jihadist op het Joods Museum in Brussel vorig jaar.

Teleurgesteld

De dienst plaatst de kanttekening dat niet alle terugkeerders een dreiging vormen. Sommigen keren juist teleurgesteld terug.

"Het romantische beeld van glorieuze gevechten tegen de ongelovigen blijkt in de praktijk heel anders", aldus de AIVD. Sommige Syriëgangers worden immers ongeschikt bevonden om te vechten en bijvoorbeeld als kok ingezet. 

Aanzien

De dienst constateert dat ook jihadgangers die niet hebben gevochten bij terugkeer in hoog aanzien blijven staan in jihadistische kringen. 

"Hierdoor kunnen zij een rol vervullen in de verdere radicalisering van anderen en hen aanmoedigen tot jihadgang", zo valt te lezen in het jaarverslag. 

"Het is dus noodzakelijk om per geval een beoordeling te maken van de dreiging die van een terugkeerder uitgaat."

De AIVD werkt daarbij samen met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), het Openbaar Ministerie, de politie en lokale overheden.