Het uitkeren van voorschotten aan pgb-houders zodat zorgverleners kunnen worden uitbetaald zal de problemen alleen maar groter maken.

Dat zei staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) donderdag tijdens het debat in de Tweede Kamer over de pgb-problemen.

Oppositiepartijen SP en CDA riepen de staatssecretaris donderdagochtend op de problemen met de persoongebonden budgetten (pgb) snel op te lossen. Dit moet gebeuren door het uitbetalingssysteem tijdelijk om te gooien en voorschotten uit te keren en niet het geld na declaratie uit te keren.

Volgens Van Rijn is dat geen goed idee. "Het uitkeren van voorschotten maakt het probleem groter. Dat moet je dan achteraf eventueel terugvorderen", aldus Van Rijn.

'Lege handen'

Sinds 1 januari is de Sociale Verzekeringsbank (SVB) verantwoordelijk voor de uitbetaling van de pgb's. Maar de SVB blijkt bij lange na niet toegerust te zijn voor deze taak, met als gevolg dat tienduizenden pgb-houders en zorgverleners weken moeten wachten op hun geld.

Donderdag debatteerde de Tweede Kamer opnieuw over de pgb-problemen die sinds januari spelen. Bij de Kamer begint het geduld met Van Rijn op te raken.

SP-Kamerlid Renske Leijten: "De staatssecretaris is met lege handen naar dit debat gekomen. Hij heeft geen oplossing voor de problemen die er nu zijn. Deze mensen schreeuwen om een voorschot."

Zij zag zich daarom genoodzaakt het vertrouwen in de staatssecretaris op te zeggen en diende daarom een motie van wantrouwen in tegen de PvdA-bewindsman. Alleen de PVV, 50plus en de Partij voor de Dieren steunden de motie.

De partijen vinden dat Van Rijn de problemen niet adequaat heeft aangepakt en te laat heeft ingegrepen.

Van Rijn erkende dat hij vorig jaar is gewaarschuwd, maar hij benadrukte ook dat alle aanbevelingen zo goed mogelijk zijn opgevolgd. Begin februari maakte de staatssecretaris al zijn excuses over de problemen.

"Sindsdien is heel hard gewerkt om declaraties op tijd te betalen en 'hickups' in het systeem aan te pakken. We constateren dat dat werkt, er wordt voortgang geboekt. Zijn wij daarover tevreden? Nee. We zullen pas rusten als alle problemen achter de rug zijn'', aldus Van Rijn die het nu niet ineens over een heel andere boeg gaat gooien.

Voorschot

Dat voorschot gaat er dus ook niet komen, zegt Van Rijn. Mensen die door uitbetalingsproblemen in financiële problemen zijn terechtgekomen en daardoor de deurwaarder of belastingdienst op de stoep krijgen, worden door het zogenoemde 'rapid response-team' zo snel mogelijk geholpen.

In de tussentijd hoopt de staatssecretaris dat zijn herstelplan de systemen uiterlijk in de zomer op orde brengt en dat de uitbetalingen dan probleemloos verlopen. 

Voor ChristenUnie en D66 is dat te vaag. Zij willen een datum waarop de staatssecretaris kan worden afgerekend, en belangrijker: dan weten de mensen die nog wachten op hun pgb-geld waar zij aan toe zijn, zegt Kamerlid Carla Dik-Faber (ChristenUnie). 

Nieuw systeem

Tot eind vorig jaar betaalden de budgethouders, dat zijn de hulpbehoevenden die zelf hun zorg inkopen, de zorgverlener uit hun pgb.

Voorheen konden individuele zorgverleners hun kosten direct declareren. Er werd pas achteraf gecontroleerd of de declaratie ook echt terecht was. Dat maakte het systeem erg fraudegevoelig.

Daarom regelt de Sociale Verzekeringsbank sinds 1 januari van dit jaar de uitbetaling van de zorgverleners. Nu wordt vooraf gecontroleerd wat er met het geld gaat gebeuren en niet meer achteraf als het al is uitgegeven.

Maar de hervorming heeft echter geleid tot grote administratieve problemen. Door onder andere haperende ict-systemen, onderbezetting bij de SVB en een wirwar aan formulieren die moeten worden ingevuld, blijkt dat de SVB niet in staat is de gedeclareerde kosten tijdig uit te keren.

Het gevolg is dat veel zorgverleners van de pgb-houders niet worden uitbetaald. Zij komen weken, soms wel maanden, zonder inkomen te zitten met alle financiële gevolgen van dien.