Tijdens het RTL-verkiezingsdebat hebben premier en VVD-leider Mark Rutte en D66-leider Alexander Pechtold donderdagavond stevig de degens gekruist.

Pechtold reageerde verbijsterd toen Rutte het eens was met de stelling dat Nederlandse jihadisten die naar Syrië vertrekken beter daar kunnen sneuvelen dan dat ze terugkeren.

"Ik vind het niet kunnen dat u als premier niet de rechtsstaat voorop stelt, maar zegt: ga maar dood in de woestijn in plaats van dat diegene zich verantwoordt in de rechtbank", aldus de D66-leider. Hij noemde dit "premier onwaardig".

Rutte sloeg echter hard terug. "Als je uitreist weet je waar je deel van uitmaakt. Met als enige doel om zoveel mogelijk mensenlevens te beëindigen. Die mensen komen straks terug om hier ook aanslagen te plegen. Ik ben er als premier voor om onze mensen te beschermen."

De premier voegde daaraan toe dat zijns inziens de meeste Nederlanders dit met hem eens zijn.

Pechtold: "We zijn niet naïef, maar de moordenaar van Van Gogh...", Rutte onderbrak hem: "...Van Gogh is dood! Ik wil geen volgende Van Gogh."

Ook de andere aanwezige fractievoorzitters hadden geen begrip voor de stellingname van de premier. Volgens CDA-leider Sybrand Buma moet het kabinet de gemeenten meer middelen geven om jihadisten op te sporen en vast te zetten.

Emile Roemer (SP) vindt dat het probleem bij de wortel moet worden aangepakt. "We moeten voorkomen dat jongeren radicaliseren."

Economie

Over de stand van de economie waren de heren het volstrekt oneens. Volgens Rutte gaat het in Nederland "spectaculair goed".

Roemer stelt echter dat de economie is gegroeid ondanks in plaats van dankzij het kabinet. De groei is volgens hem te danken aan de aantrekkende wereldeconomie.

Volgens Buma moet het roer om, om de lasten te kunnen verlagen.

Het CDA en D66 willen extra bezuinigen om dit te kunnen bereiken, maar dit kreeg weinig steun. PvdA-leider Diederik Samsom: "Nu we eindelijk weer wat extra koopkracht hebben moeten we niet weer extra onzekerheid veroorzaken." 

Rutte: "Het is niet nodig. Het overheidstekort daalt sneller dan we dachten. Bovendien hebben we de afgelopen jaren al voor 51 miljard bezuinigd."

De premier verweet Buma dat zijn partij tegenwoordig "apart slaapt", terwijl het CDA voorheen vaak verantwoordelijkheid durfde te nemen. Hij riep hem op vanaf nu het kabinetsbeleid te steunen.

Nooit genoeg

Ook de voormalige linkse bondgenoten Roemer en Samsom kwamen in het debat stevig in botsing. "Het is voor u nooit genoeg", hield Samsom de SP-leider voor. "Wij proberen iets te bereiken, u staat aan de zijlijn te roepen."

Roemer: "U houdt linkse praat in de campagne, maar na de verkiezingen voert u VVD-beleid uit."