Diverse partijen in de Tweede Kamer pleiten voor opschorting van het beleid om zogeheten 1F'ers uit te zetten.

Dat laten de SP, D66, ChristenUnie en GroenLinks weten aan NU.nl. 

Deze 1F'ers zijn asielzoekers die volgens het Vluchtelingenverdrag categorisch worden aangemerkt als verdachten van schending van mensenrechten. De meesten werkten onder het Afghaanse communistische regime bij de inlichtingendiensten.

Bij hen geldt een omgekeerde bewijslast, dus zij moeten aantonen dat ze zich hier niet schuldig aan hebben gemaakt. 

Sharon Gesthuizen (SP), Joel Voordewind (ChristenUnie) en hun GroenLinks-collega Corinne Ellemeet willen af van de categoriale aanmerking van de 1F'ers als misdadigers en in plaats daarvan een individuele toetsing zonder omgekeerde bewijslast.

"Als je bij een inlichtingendienst hebt gewerkt word je standaard aangemerkt als oorlogsverdachte", aldus Voordewind. "Het is prima om te kijken of mensen bloed aan hun handen hebben, maar de bewijslast moet niet bij de persoon liggen."

Ellemeet: "Wie mensenrechten heeft geschonden, verdient onze bescherming niet. Maar of dat zo is moet wat GroenLinks betreft individueel worden getoetst. Nu krijgen mensen geen kans om zich te verweren tegen beschuldigingen."

D66-Kamerlid Gerard Schouw laat weten dat er wat hem betreft een staatscommissie wordt ingesteld om de 1F-gevallen individueel te toetsen.

Procedures

Staatssecretaris Fred Teeven (Justitie) liet echter onlangs in antwoord op Kamervragen al weten geen reden te zien het 1F-beleid aan te passen. "De procedures bevatten voldoende (internationale) waarborgen om te kunnen concluderen dat een besluit, wanneer het is geaccordeerd door de rechtbank, zorgvuldig is genomen", aldus de staatssecretaris.

Het 1F-beleid is al jaren onderwerp van politieke discussie. Het vluchtelingenverdrag staat op basis van het 1F-artikel niet toe dat er asiel wordt verleend aan hen die hieronder vallen.

Zij worden echter vaak al jarenlang met hun familie gedoogd en ook uitzetten is moeilijk, omdat zij in hun thuisland gevaar kunnen lopen. Woensdagochtend debatteert de Kamer met Teeven over asielbeleid. De coalitiepartijen wilden echter het 1F-beleid niet op de agenda. Dit wordt binnenkort besproken tijdens een debat over opvang en terugkeer.

Toch laaide tijdens het debat de discussie over 1F hoog op. VVD-Kamerlid Malik Azmani viel Ellemeet hard aan op haar pleidooi om 1F'ers individueel te toetsen. Hij noemde het onvoorstelbaar dat zij opkomt voor mensen die zich op basis van een in zijn ogen zorgvuldige juridische afweging schuldig hebben gemaakt aan mensenrechtenschendingen.

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken stelde tijdens het debat het 1F-beleid een moeilijk onderwerp "met rafelige randen" te vinden, maar zag geen aanleiding het beleid op de schop te gooien. "Het beleid is door meerdere rechters getoetst", aldus Kuiken. 

Ook Teeven zei in het debat geen reden te zien het beleid te wijzigen. Volgens hem loopt Nederland juist voorop met het vervolgen van mensenrechtenschenders. 

Gemeenten

Azmani liet verder weten dat hij zich tegen het besluit van de staatssecretaris keert om gemeenten die uitgeprocedeerde asielzoekers opvangen financieel tegemoet te komen. Dat wil de VVD-fractie in de Tweede Kamer.

Azmani wil dat Teeven wacht tot het Europese Comité van ministers van de Raad van Europa hierover een definitieve uitspraak heeft gedaan.

"Zijn besluit om de gemeenten nu al financieel te compenseren is voorbarig. Tot het comité een besluit heeft genomen mag er geen cent voor opvang naar de gemeenten", aldus Azmani. 

Het VVD-Kamerlid vreest dat hierdoor voor uitgeprocedeerden een prikkel ontstaat om niet te vertrekken.

Tegenstander

Teeven is eveneens fel tegenstander van het aanbieden van bed, bad en brood aan uitgeprocedeerde asielzoekers. Hij vindt dat zij alleen recht hebben op opvang als zij meewerken aan hun terugkeer.

Toch besloot hij onlangs, na een gesprek met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), tot een financiële tegemoetkoming voor de gemeenten die na rechterlijke uitspraken voor opvang moeten zorgen.

ECSR

Het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR) adviseerde vorig jaar dat landen 'bed, bad en brood' moeten regelen voor uitgeprocedeerden.

Ook oordeelde de rechtbank in Den Haag dat de staat de verplichting heeft om te zorgen voor opvang. Teeven ging eerder dit jaar tegen deze uitspraak in beroep.

Daarnaast stelde ook de rechtbank in Amsterdam dat de gemeente een voorziening moet treffen voor deze asielzoekers.

Teeven wacht tot ergernis van de oppositie met een definitief besluit over het regelen van bed, bad en brood voor uitgeprocedeerde asielzoekers tot de Europese ministers hierover een uitspraak doen. Dit kan nog een tijdje duren.

Azmani stelt te verwachten dat er geen Kamermeerderheid zal zijn om het besluit van Teeven om gemeenten financieel te steunen terug te draaien. Onder andere coalitiepartij PvdA is een voorstander van opvang voor uitgeprocedeerden.