De briefing over de veiligheidssituatie in het oosten van Oekraïne door autoriteiten in Kiev op 14 juli vorig jaar, heeft er niet toe geleid dat vliegmaatschappijen hun vliegroutes veranderden.

Dat meldt het kabinet dinsdag in antwoord op schriftelijke vragen van de Tweede Kamer.

Drie dagen na de bewuste briefing werd een toestel van Malaysia Airlines met daarin 196 Nederlanders neergeschoten boven Oost-Oekraïne.

Sommige luchtvaartmaatschappijen vlogen wel (waaronder Air France, Virgin Atlantic en Lufthansa) en andere niet (British Airways, Korean Air) over Oost-Oekraïne. "De briefing van 14 juli, waarin melding werd gemaakt van een neergeschoten Antonov, heeft daarin geen verandering gebracht. Luchtvaartmaatschappijen die over Oost-Oekraïne vlogen zijn dat na 14 juli blijven doen.''

Briefing

Bij de briefing van 14 juli was ook een diplomaat van de Nederlandse ambassade aanwezig. 

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken stelde de aanwezige diplomaten, een aantal dagen voor de crash, op de hoogte over de toenemende escalatie van het conflict in Oost-Oekraïne. Er is niets gezegd over het "dreigingsbeeld'' in het luchtruim in het oosten.

Wel werd er melding gemaakt van de mogelijke aanwezigheid van geavanceerde luchtdoelraketten, omdat eerder die dag een Antonov uit de lucht was geschoten. Het Oekraïens militair toestel vloog op 6,2 kilometer hoogte. Daarna sloot Oekraïne het luchtruim in het oosten beneden de 9,7 kilometer.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken en Defensie ontvingen een verslag van de bijeenkomst waarna deze verspreid is onder de ministeries van Veiligheid en Justitie, Binnenlandse Zaken, Financiën en Algemene Zaken.

Opmerkelijk genoeg is het ministerie van Infrastructuur en Milieu, het ministerie dat contact onderhoud met de vliegtuigmaatschappijen, niet geïnformeerd.

Wat er exact in het verslag van de briefing stond, maakt het kabinet niet bekend. Dat zou de diplomatie schaden, zei premier Rutte.

Vliegtuigmaatschappijen

Tussen maart en juli vorig jaar is er verder geen overleg geweest tussen Nederlandse vliegmaatschappijen en de Nederlandse overheid over de veiligheid van het luchtruim boven Oost-Oekraïne.

Andere landen hebben ook niet gewaarschuwd voor de veiligheid van het luchtruim boven Oekraïne, stelt het kabinet. De uitzondering was de Krim, een door Rusland geannexeerd schiereiland in Oekraïne. Het luchtruim hierboven meden Nederlandse luchtvaartmaatschappijen sinds april vorig jaar.

De informatie die het kabinet had was dat de Oekraïense autoriteiten het luchtruim boven 9,7 kilometer veilig hadden verklaard en de MH17 vloog boven die hoogte. De Nederlandse veiligheidsdiensten hebben die gegevens gedeeld met de luchtvaartdiensten. 

Oekraïens luchtruim

Premier Rutte bevestigt in een eerdere Kamerbrief de lezing dat het luchtruim boven de grens boven de 9,7 kilometer was vrijgegeven door de autoriteiten van Oekraïne. "We hadden geen aanwijzingen dat het boven de grens van 9,7 kilometer gevaarlijk was'', aldus de premier in een eerdere verklaring.

De Oekraïense regering stelde vóór 17 juli de veiligheid in het luchtruim in het oosten ook niet aan de orde. "Er is door Oekraïne geen informatie verschaft waarin de relatie werd gelegd met de veiligheid van het luchtruim van Oost-Oekraïne''.

Er is daarover ook geen "specifiek overleg'' geweest, schrijft het kabinet dinsdag. Nederlandse autoriteiten hebben de risico's van het luchtruim ook niet aan de orde gesteld omdat daarvoor "geen aanleiding'' was.

Rutte onderstreepte dat landen volgens internationale afspraken zelf bepalen of hun luchtruim veilig is. Het is niet de taak van regeringen om luchtvaartmaatschappijen te waarschuwen.

Opsporingsfase

Het kabinet schrijft verder dat het strafrechtelijk onderzoek naar de ramp nog zeker maanden in beslag zal nemen.

Het strafrechtelijk onderzoek bevindt zich nog in de "opsporingsfase", waarbij bewijsmateriaal verzameld wordt.

Volgens het kabinet wordt ieder scenario "tot op de bodem uitgezocht". "Het strafrechtelijk onderzoek moet onomstotelijke bewijzen leveren over toedracht en dader(s)."

Het onderzoek op de rampplek zelf zal in het voorjaar worden voortgezet, zodra "de veiligheidssituatie, de weersomstandigheden en de begaanbaarheid op en rond de crashsite dit toestaan".

Donderdag is er een Kamerdebat over deze kwestie.

Video: Reactie Louis Bontes

Dossier MH17 | Chronologie van de vliegramp