Het is niet aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) of de toezichthouder om te bepalen hoeveel gas er gewonnen mag worden in Groningen.

Dat zeiden directeur van de NAM Gerald Schotman en inspecteur-generaal van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) Harry van der Meijden woensdag tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer over de gaswinning in Groningen.

De NAM zegt de zorgen van de Groningers over de veiligheid in het gebied serieus te nemen. Daar waar mogelijk zal de organisatie Groningers bijstaan door bijvoorbeeld de huizen te verstevigen en in gesprek te treden met bewoners die huis niet kunnen verkopen.

Maar het is niet aan de NAM om aan de gaskraan te zitten. "Ik maak die afweging niet. Dat is niet mijn rol, maar de uwe en die van de minister", hield Schotman de Kamerleden voor.

Video: De reactie van Schotman

Gasbesluit

Vorige maand maakte minister Henk Kamp (Economische Zaken) bekend hoeveel gas er in 2015 gewonnen zal worden: 39,4 miljard kuub.

De provincie Groningen en diverse Groningse belangengroepen willen dat er maximaal 30 miljard kuub uit de grond mag worden gepompt.

Zij stellen dat een vermindering van de gaswinning ertoe zal leiden dat de bevingen in het gebied zullen afnemen.

Geen wetenschappelijk bewijs

De toezichthouder SodM stelde tijdens de hoorzitting dat wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt die aantoont dat het dichtdraaien van de gaskraan er ook toe leidt dat de bevingen afnemen.

Wel bestaan er aanwijzingen dat een vermindering van de productie ook leidt tot een verminderde seismiciteit, aldus Van der Meijden. "We weten dat we aan de gaskraan moeten draaien, maar we weten niet hoeveel en hoe hard."

Hoever de gasproductie dan moet worden verminderd om de bevingen af te laten nemen, is op dit moment dan ook een arbitrair besluit. Dat maakt het gasbesluit, ondanks het advies van de toezichtbouder, een politiek besluit, concludeerde PvdA'er Jan Vos.

Op de vraag van GroenLinks of de toezichthouder de veiligheid van de Groningers kan garanderen, moest Van der Meijden ontkennend antwoorden. "Nee, dat kan ik niet."

Geen vertrouwen

Bij de Groningers is het vertrouwen in de NAM tot het nulpunt gedaald. De schadeafhandeling en versteviging van de huizen duurt te lang en schiet tekort waardoor de woningen niet bevingsbestending blijven.

Ook de compensatieregeling voor bewoners waarvan de waarde van hun is gedaald, komt niet van de grond en ook de preventieve versteviging van de huizen laat te lang op zich wachten.

“De problemen met de bevingen zijn 15 jaar lang genegeerd”, zei Groninger Ger Warink tegen de Kamerleden. Hij heeft geen vertrouwen meer in de NAM en het terugwinnen van dat vertrouwen zal 'zeer lastig worden, aldus de Groninger.

Procedures

Ook de burgemeester van Groningen Peter den Oudsten vindt dat de NAM heeft afgedaan. Onlangs kreeg zijn gemeente ook te maken met bevingen als gevolg van de aardgaswinning.

De preventieve versteviging van de monumentale en andere kwetsbare panden van zijn stad wil hij niet overlaten aan de NAM. Die zal de stad Groningen in ellenlange procedures storten om maar niet te hoeven betalen, verwacht de burgemeester.

Wat hem betreft ligt daar een grotere rol voor minister Kamp. 

De burgemeester van Loppersum, Albert Rodenboog, hield de Kamerleden voor dat de gasproductie omlaag moet. "Mensen willen maar één ding: hun veiligheid terug."

Achtergrond: Dit moet u weten over het Groningse gas en de bevingen