Een groot deel van de oppositie wil dat staatssecretaris Fred Teeven (Justitie) eindelijk werk maakt van opvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers.

Teeven blijft echter tegen, volgens hem hebben uitgeprocedeerden alleen recht op opvang als zij meewerken aan hun terugkeer. Woensdag debatteert de Kamer hierover.

Mensenrechtenexperts van de Verenigde Naties deden vorig jaar al een dringende oproep aan Nederland om werk te maken van de opvang en ook het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR) adviseerde dat landen 'bed, bad en brood' moeten regelen voor uitgeprocedeerden.

Bovendien sprak de rechtbank in Utrecht uit dat de vluchtelingen die een rechtszaak hadden aangespannen recht zouden moeten hebben op opvang. Teeven ging tegen deze uitspraak in beroep, maar liet wel weten hen voorlopig onderdak te willen bieden.

Europa

Teeven wacht tot ergernis van de oppositie op een besluit over het regelen van 'bed, bad en brood' voor uitgeprocedeerde asielzoekers tot de Europese ministers hierover een uitspraak doen.

"Teeven is een klierend kind aan het worden die ontsnappingsroutes zoekt om steeds in hoger beroep te gaan", stelt D66-Kamerlid Gerard Schouw. "Het is niet de vraag óf hij de opvang moet gaan regelen, maar wanneer."

Corine Ellemeet (GroenLinks): "Dit neigt naar obstructie van de rechtstaat".

Volgens VVD-Kamerlid Malik Azmani is het echter logisch dat er één voorwaarde aan de opvang wordt gekoppeld: dat de uitgeprocedeerden meewerken aan hun terugkeer. "De VVD vindt het een slecht signaal om mensen die hier niet aan voldoen en daarmee bewust hun vertrek frustreren, te belonen", aldus Azmani.

"In de huidige context waar we in Nederland met moeite opvang kunnen regelen voor echte vluchtelingen, dat bovendien gemeenten niet snel op gang komen voor bieden van woonruimte aan mensen met een verblijfsstatus, is het natuurlijk onbegrijpelijk dat we opvang voor illegalen gaan regelen die frustreren."

Volkenrechtelijke verplichting

Eind vorig jaar was de VN al buitengewoon hard over de tegenwerking van Nederland. VN-rapporteur Philip Alston noemde het destijds schrijnend dat Nederland "in deze donkere dagen voor kerst niet eens 0,01 procent van haar jaarlijkse begroting wil besteden aan hulp aan mensen die leven in absolute ellende en armoede". 

Ook zei hij: "Toegang tot noodhulp is een recht en de regering van Nederland heeft een volkenrechtelijke verplichting die ter beschikking te stellen".

Toch is niet de verwachting dat het debat woensdag veel verandering in de zaak zal brengen. Teeven wacht de uitspraak van de Europese ministers af. Sharon Gesthuizen (SP) vindt dit "ergerlijk". "Ook de PvdA schuift hierin geen millimeter op. Die gokken er voorlopig op dat de Europese ministers tot hetzelfde oordeel zullen komen als de ECSR.", aldus de SP'er.

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken laat weten inderdaad het voorstel van het comité van ministers af te wachten. Tijdens het debat stelde ze wel "in principe voorstander te zijn van een vorm van opvang".

Na verkiezingen

NRC schrijft dinsdag dat een besluit van het comité van ministers pas na de Provinciale Statenverkiezingen komt. Dit voedt vermoedens dat de coalitie deze hete aardappel voor zich uit schuift en geen onderdeel wil laten zijn van de verkiezingscampagne.

Er zou volgens de krant nog onderhandeld worden met de Nederlandse overheid over de eindconclusies.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) wil dat het Rijk voor de kosten van de opvang van de uitgeprocedeerden opdraait.