Minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) buigt zich over de aansprakelijkheid voor het doodschieten van zes kapers tijdens het beëindigen van de treinkaping op 11 juni 1977 in De Punt.

Nabestaanden hebben vorige maand de Staat aansprakelijk gesteld voor onder meer disproportioneel geweld tegen en het opzettelijk doden van de kapers. Dit terwijl ze op één na niet bewapend waren.

De minister heeft pas per brief geantwoord dat "met een zorgvuldige beoordeling de nodige tijd is gemoeid", meldt advocaat Liesbeth Zegveld van de nabestaanden.

Ze verwacht dat een besluit "nog wel even gaat duren". Opstelten zei vorige maand nog dat er volgens hem geen sprake is geweest van executies tijdens het beëindigen van de kaping.

De nabestaanden hebben nog niet lang de beschikking over de autopsierapporten. Hieruit blijkt dat de regering Den Uyl in 1977 onjuiste informatie over de bestorming gaf.

Bevrijden

Het doel van de beëindiging was niet om de kapers te doden, maar om de gegijzelden te bevrijden, reageert een justitiewoordvoerder. Uit nieuw archiefonderzoek met daarin een nieuwe beoordeling van het NFI van de autopsierapporten volgt een andere conclusie, zegt hij.

"Drie van de negen gijzelnemers waren bij de beëindiging van de gijzeling in de trein stervende of reeds overleden, voordat de mariniers de trein binnenkwamen. Eén gijzelnemer is in de trein door mariniers uitgeschakeld. Van twee gijzelnemers is de toedracht rond de dodelijke verwonding op basis van het beschikbare bronmateriaal niet exact vast te stellen.''

'Beheerst geweld'

De regering meldde toen dat de kaping met "beheerst geweld" was beëindigd. Alleen schutters buiten de trein zouden slachtoffers hebben geraakt. In de trein was niemand doodgeschoten die zich niet heeft verzet.

Uit de secties blijkt echter dat drie kapers opzettelijk van dichtbij in de trein werden doodgeschoten. Twee van hen hadden geen wapens. Er is volgens Zegveld dus buitensporig geweld gebruikt.

"De regering heeft destijds een overmacht aan geweld ingezet, dat slechts tot doel het doden van alle kapers kon hebben. Duizenden kogels zijn afgevuurd op de coupes waar mensen lagen te slapen. Deze mate van geweld tegen slapende kapers, is buitenproportioneel."

Verboden munitie

Uit de sectieverslagen blijkt verder dat mariniers op korte afstand op de lijken van de kapers hebben geschoten. Ook maken de verslagen duidelijk dat de mariniers in de trein verboden munitie hebben gebruikt. Het gaat om zogenoemde ‘Hollow Point 5’ munitie, die extra zware verwondingen aanrichten, stelt Zegveld. De woordvoerder zegt dat er geen verbod van deze munitie was, voor politieoptreden.

De overheid heeft verder nog informatie vervalst. Over de dood van de toen gegijzelde 40-jarige Rien van Baarsel is gelogen, benadrukt Zegveld. "Zijn weduwe kreeg na veel moeite een uittreksel van het autopsierapport waarin staat dat hij door één ‘Molukse kogel’ was gedood. In werkelijkheid werd hij door zes kogels van mariniers getroffen."

Video: Treinkaping de Punt