De langdurige zorg voor ouderen en gehandicapten gaat op de schop.

De Eerste Kamer is dinsdag akkoord gegaan met de Wet langdurige zorg (Wlz) die de hulp garandeert voor mensen die 24 uur per dag zorg nodig hebben.

Uitgangspunt van de Wlz is dat hulp niet per se in een instelling hoeft te worden gegeven en dat mensen meer te zeggen krijgen over de zorg die ze nodig hebben.

De nieuwe wet wordt gezien als het sluitstuk van de hervormingen van het kabinet op het gebied van de zorg en komt in de plaats van de volksverzekering AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten).

De Wlz regelt komend jaar voor 280.000 mensen die veel zorg nodig hebben een plekje in een verzorgings- of verpleeghuis. VVD, PvdA, CDA, D66, ChristenUnie en SGP, goed voor een ruime meerderheid in de Senaat, schaarden zich achter deze wet.

Begin

Verantwoordelijk staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid): ''De Wlz wordt de sluitsteen van de hervorming langdurige zorg genoemd. Dat is het, maar het is ook het begin. Het begin van de vernieuwing en verbetering van de langdurige zorg in Nederland.''
 
Het kabinet hervormt de langdurige zorg om beter in te kunnen spelen op de wens van veel ouderen om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen en om de stijgende zorgkosten in de hand te houden.

Gemeenten krijgen er taken bij en moeten vanaf januari de ondersteuning van thuiswonende ouderen, chronisch zieken en gehandicapten regelen. De zorgverzekeraars worden verantwoordelijk voor verpleging en verzorging van mensen thuis.

En vanaf januari worden de gemeenten ook verantwoordelijk voor de jeugdzorg. Van Rijn gaf eerder aan dat er in 2017 nog steeds net zo veel geld naar de langdurige zorg gaat als nu, namelijk ruim 27 miljard euro.

Teleurgesteld

Belangenorganisatie ANBO is "zéér teleurgesteld" over de instemming van de Eerste Kamer. "ANBO heeft altijd gepleit voor uitstel tot 2016, omdat we er met zijn allen nog niet klaar voor zijn: ouderen, personeel van verzorgings- en verpleeghuizen en zorgkantoren", zegt directeur Liane den Haan dinsdag.

"Deze kwetsbare groep moet er zeker van zijn dat zij recht hebben op verblijfsrechten. Voor gedetineerden zijn deze rechten gewaarborgd in een aparte wet, waarom voor bewoners van verpleeghuizen niet?", aldus Den Haan. 

Begin deze maand demonstreerden zo'n drieduizend FNV-leden tegen de nieuwe wet. Ze boden de Kamerleden 159.000 handtekeningen aan. De bond waarschuwde dat door de wet veel minder mensen recht hebben op een plek in een verpleeghuis en dat daardoor veel banen verloren gaan.

80-plussers

In 2012 maakten bijna 800.000 mensen gebruik van de AWBZ. Dit geldt voor bijna zes op de tien 80-plussers. Dat waren er in 2012 relatief wel minder dan in 2004.

Onder de 65- tot 80-jarigen lag dit percentage op 12,7 procent. Deze groep groeide in absolute getallen van 645.000 in 2004 naar 728.000 in 2012.

Wat er verandert in de zorg en waarom