Nederland kan zondag via een Zwitsers referendum definitief zo'n 2 miljard euro aan goud verliezen.

Zwitsers bepalen met hun stem of de Zwitserse centrale bank nog goud mag verkopen en of al het goud uit het buitenland teruggehaald moet worden.

Als ze vóór stemmen, kan dit betekenen dat Nederland definitief geen aanspraak meer kan maken op eerder geroofd edelmetaal.

Zwitserland bewaart nu 74.000 kilo goud dat uit Nederland gestolen is. Deze staven liggen er al sinds de Tweede Wereldoorlog.

Geroofd

Nazi's hebben tijdens de oorlog 145.000 kilo goud uit de kluis van De Nederlandsche Bank geroofd en verkochten dat vervolgens aan het neutrale Zwitserland. Na de oorlog heeft het land de helft van de staven teruggegeven. In 1998 is voor het laatst goud teruggebracht.

In 2000 heeft het toenmalige kabinet onder leiding van Wim Kok besloten het goud niet meer te claimen van Zwitserland, omdat een commissie dat adviseerde. Volgens de commissie was de claim juridisch en volkenrechtelijk niet meer te verdedigen.

Vragen

Dat feit werd pas in april van dit jaar bekendgemaakt, nadat het CDA hierover vragen stelde aan minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën.

De partij vroeg aan de minister of hij de zaak over het goud opnieuw wil bekijken. Ook opperde het CDA om vooraanstaande juristen te laten onderzoeken of eerder gesloten akkoorden hierover opengebroken kunnen worden.

Maar begin deze maand lieten de regeringspartijen PvdA en VVD aan NU.nl weten daarvoor geen aanleiding te zien.

Reëel

"Je moet reëel zijn. Zowel juridisch als volkenrechtelijk is er geen basis waarop we dat goud terug kunnen krijgen", zei VVD-Kamerlid Mark Harbers toen. "Hoe onrechtvaardig het ook is, dat goud krijgen we niet meer terug."

Het referendum Rettet unser Schweizer Gold is een initiatief van de nationalistische Zwitserse Volkspartij. In 2009 initieerde dezelfde partij nog een referendum over een minarettenverbod.

'Zwitsers wijzen terughalen goud af' | Regeringspartijen zien geen reden om zaak 'oorlogsgoud' te heropenen | 'Terughalen Nederlands goud is gevoelskwestie'