De onenigheid tussen de PvdA-fractie en de inmiddels opgestapte Kamerleden Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk sluimerde al langer. 

PvdA-vicefractievoorzitter Martijn van Dam zei dat vrijdagavond in Nieuwsuur.

De onenigheid escaleerde deze week toen de twee dissidenten werd gevraagd om vertrouwen uit te spreken in PvdA-minister Lodewijk Asscher, verantwoordelijk voor integratie, en in de fractiekoers op het gebied van integratie.

Kuzu en Öztürk weigerden dat en wilden volgens Van Dam niet door het stof voor hun achterban. Een laatste aanbod van PvdA-leider Diederik Samsom, waarin hij een verklaring zou geven en Kuzu en Öztürk niets zouden hoeven zeggen, wezen ze ook af. Daarmee was de breuk onvermijdelijk.

De twee Kamerleden verlieten donderdagavond de PvdA-fractie, maar blijven in de Tweede Kamer. Ze kondigen ook aan een eigen beweging te gaan vormen.

Geen ruimte

Ze verklaarden vrijdagavond bij Pauw dat er binnen de partijtop van de PvdA "geen enkele ruimte is om kritiek te leveren". Kuzu en Öztürk hadden naar eigen zeggen kritiek op de manier waarop het onderzoek naar enkele Turkse instanties in Nederland in opdracht van minister Asscher was uitgevoerd.

Öztürk en Kuzu verweten de PvdA-top nu met modder te gooien. De kadaverdiscipline die Samsom volgens hen eiste en het feit dat kritiek ''niet mocht'', was de oorzaak van de breuk. Eerder zeiden de twee al dat de PvdA hen monddood wilde maken.

De twee ontkenden vrijdagavond dat ze weigerden om het vertrouwen in Asscher uit te spreken. "Dat klopt niet", zei Kuzu tegen Jeroen Pauw.

Conservatief

Partijleider Samsom zei vrijdagavond nogmaals dat hij donderdagmiddag nog de hoop had dat het wel goed zou komen. Bij RTL Late Night zei hij: "Het leek eigenlijk een heel simpel conflict te zijn; iets wat in de kranten staat en in korte tijd heel veel ophef veroorzaakt. Toen bleek wat ik al vreesde, dat het ging om een fundamenteel punt van verdeeldheid. Over integratie, een van de kernwaarden van de PvdA."

Kuzu en Öztürk stonden volgens Samsom al langer bekend als conservatievere leden binnen de PvdA. "Dat kan. Maar niet als echt een fundamentele grens bereikt wordt, als je een andere koers wilt kiezen."

Tegen het einde van de vergadering was de verklaring die de twee zouden moeten tekenen van tafel, en stelde Samsom naar eigen zeggen voor samen met Kuzu en Öztürk te verklaren: "We houden vertrouwen in elkaar, maar we verschillen soms van mening en dat moet kunnen." De twee besloten volgens hem dat ze dat niet wilden.

Verwensing

Over de verwensing die Öztürk collega Ahmed Marcouch daarna toebeet: "Moge Allah je straffen", zei Samsom: "Ik vond het doodeng. Ik dacht o jee, poeh. Het was bedreigend. Het was in de emotie en ik begrijp dat het kan ontstaan, maar het was wel tekenend voor de manier waarop het ontspoorde."

"We zijn een seculiere partij en we schelden wel eens. Maar dit soort diepgevoelde religieuze verwensingen had ik nog niet eerder gehoord", aldus Samsom.

De PvdA-leider zei verder dat er in de Kamer moet worden nagedacht over hoe valt te voorkomen dat afsplitsingen van fracties zelf verder gaan zonder hun zetel terug te geven. Na meerdere afsplitsingen bij de PVV, bij 50Plus en nu bij de PvdA zijn er inmiddels vijftien fracties in de Kamer, waar het er na de verkiezingen elf waren.

Hoe sluimerende onvrede twee anonieme PvdA'ers deed muiten​