Het kabinet heeft er bij het Oekraïense lokale agentschap voor rampenbestrijding (SES) op aangedrongen in het gebied waar vlucht MH17 is neergestort aan de slag te gaan om bezittingen van de slachtoffers te verzamelen.

"Wij hebben voortdurend druk gezet op de SES: 'Ga daar naartoe'", zei minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) dinsdag tegen de Tweede Kamer.

Tijdens het debat over de stand van zaken van het MH17-onderzoek wilde de Tweede Kamer weten waarom het Oekraïense onderzoeksteam niet eerder is ingezet.

De veiligheidssituatie in het oosten van Oekraïne laat de Nederlandse repatriëringsmissie sinds augustus niet toe zelf onderzoek te doen op de rampplek. Het staakt-het-vuren wordt nog steeds geschonden, zei minister Jeanine-Hennis-Plasschaert (Defensie).

De SES lukt het wel op zoek te gaan naar de persoonlijke bezittingen. Volgens Timmermans is het niet zo dat het kabinet pas vorige week op het idee is gekomen de Oekraïners in te schakelen.

Stoffelijke resten

Het Oekraïense onderzoeksteam gaat niet op zoek naar stoffelijke resten of brokstukken, zei Timmermans bovendien. "Men verzamelt bezittingen. Maar wat men tegenkomt, neemt men mee."

Bij het onderzoeksteam heeft zich ook een Nederlandse waarnemer gevoegd. Daar hebben de Oekraïners zelf om gevraagd, zei Timmermans.

Hij benadrukte dat het werk van de SES niet deel uitmaakt van de repatriëringsmissie. Die missie blijft, ondanks de uiterst instabiele situatie in Oost-Oekraïne, staan. "Wij zijn nog lang niet klaar", aldus Timmermans.

Zodra de mogelijkheid zich voordoet, zal de zoektocht naar de stoffelijke resten en brokstukken van het vliegtuig worden voortgezet. Daarna volgt het onderzoek naar de schuldvraag, gevolgd door de berechting van de schuldige, is de uitgangspositie van het kabinet.

Over het terughalen van de brokstukken onderhandelt de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking (OVSE) nog met de separatisten. Minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) wilde niet uitsluiten externe hulp in te huren voor de berging van de brokstukken.

Bekijk de reactie van Opstelten:

Waardering

Timmermans sprak samen met Opstelten zijn waardering uit voor het werk van de Oekraïners. Daags na de ramp in juli vielen er nog harde woorden in de richten van hen. Premier Mark Rutte noemde het nog "ronduit walgelijk" dat deze mensen "tussen de brokstukken lopen te rotzooien".

Zij werden afgeschilderd als "lijkenpikkers", zeiden verschillende Kamerleden dinsdag tegenover NU.nl.

Timmermans benadrukte dat hij tijdens zijn eerste bezoek aan Charkov en in optredens in diverse media zijn waardering heeft uitgesproken in de richting van de Oekraïners.

Minister Opstelten zal de Oekraïense hulpverleners daarom belonen met een herdenkingspenning.

Toedracht

Over de toedracht van de ramp wilde Opstelten geen uitlatingen doen. Kamerlid Harry van Bommel (SP) wees erop dat de Amerikanen op basis van satellietbeelden de harde conclusie trokken dat er vanuit gebied dat onder controle stond van de separatisten een BUK-raket is afgeschoten.

Volgens Opstelten hebben de inlichtingendiensten informatie met elkaar uitgewisseld. Het kabinet doet daar geen uitspraken over.

Onduidelijk is of de OVSE en het Openbaar Ministerie, verantwoordelijk voor het strafrechtelijk onderzoek, beschikken over deze beelden. Het kabinet zal hier na het reces schriftelijk op terug komen.

Bij de vliegramp in het oosten van Oekraïne kwamen 17 juli alle 298 inzittenden van vlucht MH17 om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Dossier vliegramp | Chronologie vliegramp l Het conflict in Oost-Oekraïne