De situatie in de door de Islamitische Staat (IS) belegerde stad Kobani baart het kabinet "grote zorgen", maar dat betekent niet dat Nederlandse F16’s de Koerden in de Noord-Syrische stad zullen helpen in hun gevecht met de IS-strijders.

Dat schrijft minister Frans Timmermans dinsdag aan de Tweede Kamer.

Een ruime meerderheid eiste maandagavond opheldering van het kabinet over de rol van de Amerikanen, Turken en Nederland in de bescherming van de Koerden in de strategisch gelegen grensstad Kobani.

Volgens het kabinet nemen de Amerikanen en Arabische bondgenoten IS-stellingen in en rond Kobani al onder vuur.

Dat kon echter niet verhinderen dat de IS-strijders maandag de zwarte vlag van de terreurorganisatie op een gebouw in Kobani hesen. Ook vandaag gaan de gevechten door.

Humanitaire noodsituatie

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt  vroeg het kabinet ook of het "noodzaak ziet voor de internationale gemeenschap" om de burgers van Kobani te beschermen tegen IS en op welke wijze dat zou moeten gebeuren.

Joel Voordewind (ChristenUnie) wilde van het kabinet weten of de situatie in de Koerdische stad geen humanitaire noodsituatie vormt en of Nederland niet moet ingrijpen.

Timmermans reageert niet op die vraag. Hij schrijft dat het kabinet meer tijd nodig heeft: "Het kabinet acht het van groot belang dat gedegen analyse en duiding de basis vormen voor het Nederlandse beleid."

Volgens Omtzigt "staat als een paal boven water" dat er sprake is van een humanitaire noodsituatie. Hij hekelt het feit dat het kabinet hier geen uitspraken over wil doen, zegt hij tegenover NU.nl.

Sjoerd Sjoerdsma (D66) vindt de brief "niet de meest heldere schets van de Nederlandse inzet" in Kobani.

Zijn voorstel de vragen over de inzet van het kabinet in Kobani duidelijk te beantwoorden vond dinsdag tijdens een procedurevergadering Kamerbrede steun.

Het voorstel voor een debat over Kobani werd gesteund, maar zowel de VVD als de PvdA waarschuwde niet het debat over de militaire inzet in Syrië  te herhalen. Uiteindelijk beslist het kabinet over de inzet van militairen, en niet de Tweede Kamer, zei Han ten Broeke (VVD).

Juridische basis

Tot die tiid roept PvdA-Kamerlid Michiel Servaes het kabinet op nog urgenter op zoek te gaan naar een juridische basis voor Nederland om IS ook in Syrië te bestrijden.

Nederland heeft de bijdrage aan de strijd tegen IS beperkt tot Irak, omdat daar een verzoek ligt van de regering in Bagdad. Het kabinet probeert internationaal duidelijk te krijgen of er toch voldoende juridische basis is voor actie tegen IS in Syrië. Die is er nu nog niet in de ogen van het kabinet en van de PvdA.

Frustratie

Dit tot grote frustratie van Koerden in Europa en in Nederland die vrezen voor het lot van de Koerden in Kobani mocht die stad in handen vallen van IS.

Timmermans schrijft dat het kabinet begrip heeft voor de “emotionele betrokkenheid'' van veel Koerden in Nederland en de rest van Europa.

De protesten maandagavond in de hal van de Tweede Kamer en in andere Europese steden "benadrukken het gevoel van verontrusting die de tragische berichten uit Kobani ook in onze samenleving teweegbrengen".

Strijd tegen Islamitische Staat (IS) zet Koerden op de kaart