Terwijl de Islamitische Staat (IS) steeds verder oprukt in de Koerdische stad Kobani, eist de Tweede Kamer een duidelijk standpunt van het kabinet over de opties tot een militaire interventie om de burgers en vluchtelingen van de Syrische stad te beschermen.

Oppositiepartijen SP, PVV, D66, ChristenUnie, GroenLinks en SGP steunen het dringende verzoek van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt aan het kabinet om hier maandagavond nog een standpunt over te formuleren.

Zij willen weten of het kabinet "noodzaak ziet voor de internationale gemeenschap" om de burgers van Kobani te beschermen tegen IS en op welke wijze dat zou moeten gebeuren.

Kobani

Bij gevechten in Kobani vielen maandag al tientallen doden.

Een vertaler van de Syrisch-Koerdische Democratische Unie Partij (PYD) meldde eerder op de dag dat uit angst voor de oprukkende strijders van IS meer dan tweeduizend Syrische Koerden worden geëvacueerd uit de Noord-Syrische stad.

Volgens de vertaler zijn de extremisten van IS op weg naar het centrum van de stad. IS en Koerdische strijders vechten al geruime tijd om Kobani waar vooral Koerden wonen.

IS heeft maandag zijn zwarte vlag gehesen op een gebouw in het oosten van de stad. De vrees bestaat dat als IS de stad inneemt, de Koerden hetzelfde lot wacht als de Yezidi’s die in het noorden van Irak werden omgebracht door strijders van IS.

Rechtsgrond

Omtzigt wil daarom van het kabinet weten wat de internationale coalitie, die de strijd is aangegaan tegen IS en waar Nederland met de bombardementen in Irak deel van uitmaakt, doet om de burgers in Kobani tegen IS te beschermen. 

Ook wil de Kamer weten of het kabinet nu wel voldoende rechtsgrond ziet om in te grijpen in Syrië.

Premier Rutte heeft altijd volgehouden dat die rechtsgrond er niet is. Een volkenrechtelijk mandaat via een VN-mandaat of een uitnodiging van de legitieme regering ligt er in Syrië niet. Voor Irak is dat wel het geval.

Humanitaire noodsituatie

Een andere optie om in te grijpen met een beroep op de humanitaire noodsituatie. Kamerlid Joël Voordewind (CU) wil een duidelijke uitspraak van het kabinet of het vindt dat daar hier sprake van is.

Voordewind vindt dat het kabinet onmiddellijk moet ingrijpen in Syrië. De Nederlandse F-16’s zouden zich dan moeten beperken tot de bescherming van de burgers van Kobani en zich dus niet hoeven aan te sluiten bij de Amerikaanse coalitie die in Syrië tegen IS strijdt.

Volgens Omtzigt is er wel degelijk  sprake van een humanitaire noodsituatie: "Dat is overduidelijk het geval. De bedoeling van de anti IS-coalitie is om burgers te beschermen tegen de barbarij van IS. Het maakt niet uit of dat christenen, Yezidi’s of Koerden zijn."

VVD

Ook de VVD wil meer uitleg van het kabinet, maar dat wil geen "haast- of nachtwerk", zegt buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke.

Over of het kabinet nu voldoende aanleiding ziet voor een humanitaire interventie hoeft hij geen uitleg. "Die situatie is vorige week uitentreuren besproken", aldus Ten Broeke.

Wat er tot nu toe is ondernomen tegen IS in Syrië en Irak l Vier dingen die u moet weten over IS l Dossier IS