De Tweede Kamer moet het Brusselse model overnemen om kandidaat-bewindspersonen voor hun aantreden te verhoren.

Daarvoor pleit D66-Kamerlid Alexander Pechtold, zo laat hij weten aan NU.nl.

In de huidige situatie komen de kandidaten voordat zij toetreden tot het kabinet alleen bij de formateur langs voor een besloten gesprek. 

Het idee is geïnspireerd op de Brusselse werkwijze. Momenteel voert het Europees Parlement openbare sollicitatiegesprekken met de kandidaten. Aanstaande dinsdag is de Nederlandse beoogd Eurocommissaris Frans Timmermans aan de beurt.

Diverse aspirant-Eurocommissarissen kregen het afgelopen week al stevig aan de stok met het Europees Parlement. Sommigen moeten nog een keer langs om de Europarlementariërs te overtuigen.

Inhalen

Pechtold wil dit systeem nu ook in Nederland invoeren. "Europa haalt ons democratisch in. Dit zijn geen obligate kennismakingen, maar stevige vraaggesprekken op basis van gedegen vooronderzoeken. Zo kan het Europees Parlement inschatten wat een kandidaat waard is."

De D66-leider wil geen voorbeelden noemen waarbij een dergelijke toets door de Kamer problemen had kunnen voorkomen. "Het gaat er om dat je iemand kan doorvragen over belangen. Zoals D66-Europarlementariër Sophie in 't Veld zei: om te voorkomen dat we de stroper beheerder maken van het wildpark", aldus Pechtold.

"En om een indruk te krijgen hoe iemand zijn werk wil gaan aanpakken. Nu krijgen we zo'n bewindspersoon vaak pas maanden later te spreken als zijn portefeuille op de Kameragenda staat."

Defensie

Hij noemt daarbij Defensie als voorbeeld. "Daar waren jarenlang problemen. Als er een nieuwe minister aan het werk gaat wil ik graag weten hoe hij die problemen wil gaan aanpakken."

Pechtold wil niet zo ver gaan dat de Kamer een kandidaat kan afwijzen. Hij zal zijn voorstel komende week indienen tijdens de begrotingshandeling Algemene Zaken.

Eerder nam de Tweede Kamer al het initiatief om de informateur bij de Koning weg te halen en zelf te benoemen. Ook gebeurt de beëdiging van de bewindspersonen tegenwoordig openbaar. "Dit past bij een brede agenda die we hebben uitgerold om het geheel transparanter te maken", aldus Pechtold.

Aangenomen

Een voorstel om een onderzoek te starten naar de mogelijkheid om aanstaande bewindspersonen te verhoren werd vorig jaar met een ruime meerderheid aangenomen in de Tweede Kamer. Alleen SGP bleek tegen.

Een Kamercommissie onder leiding van SP-Kamerlid Ronald van Raak is momenteel bezig met een breder onderzoek naar de informatiepositie van de Tweede Kamer. Daar wordt dit voorstel ook in meegenomen.

Volgens Van Raak kan het nog wel even duren voordat de commissie met aanbevelingen komt. Tegenover NU.nl stelt de SP'er dat onder andere gekeken wordt naar 'staatsrechtelijke' aspecten en naar de praktische mogelijkheden.