CDA-leider Sybrand Buma is woensdag tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen stevig aangevallen op zijn tegenvoorstellen voor de begroting voor 2015.

Volg hier ons liveblog

Volgens PvdA-leider Diederik Samsom gaan de plannen van het CDA ten koste van ouderen, werkende vrouwen en mensen met een uitkering. D66-leider Alexander Pechtold snapt daarnaast niet dat Buma ambtenaren langer op de nullijn wil laten, terwijl zij er al jaren niks meer bij krijgen.

Pechtold stelde dat Buma met de tegenbegroting feitelijk de decentralisatie in de zorg steunt, omdat er geen voorstel wordt gedaan om de hervorming terug te draaien.

Zeker omdat het CDA in de tegenbegroting extra geld uittrekt om die hervorming goed te laten landen. Arie Slob (ChristenUnie) verweet de CDA'er daarom "mee te liften" op door het kabinet genomen, en door de constructieve oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP gesteunde, maatregelen. 

Veiligheid

Volgens Buma moet er op den duur onder meer een miljard extra worden geïnvesteerd in de veiligheidsketen, waaronder Defensie. In 2015 moet er 250 miljoen euro extra naar Defensie en 100 miljoen extra naar de inlichtingendiensten en het Openbaar Ministerie.

"Het geld dat het kabinet de komende jaren uittrekt voor defensie is niets meer dan beginnetje", aldus Buma. "Per saldo resten aan het eind van 2015 nog steeds bezuinigingen op defensie, de veiligheidsdiensten en het justitieapparaat."

Belastingschijven

Daarnaast moeten de eerste twee belastingschijven omlaag en worden de accijnsverhogingen op brandstof teruggedraaid.

De werkgeverslasten gaan volgens de CDA-plannen met 300 miljoen omlaag. Ook komen honderden miljoenen vrij voor verhoging van de kinderbijslag en voor de pensioenen.

Wel moet er dan extra bezuinigd worden door een rem te zetten op de automatische uitgavenstijging van de overheid, zoals de ambtenarensalarissen, en door in te grijpen in de stijgende kosten van de zorg.

De CDA'er wil volgende week bij de financiële beschouwingen een doorrekening van de plannen door het Centraal Planbureau presenteren.

Belasting

Buma wil net als Pechtold voor 1 februari een voorstel van het kabinet voor de herziening van het belastingstelsel. De CDA'er is zelf voorstander van een "sociale vlaktaks" met een solidariteitsheffing voor de hoogste inkomens.

Volgens Halbe Zijlstra (VVD) blijven in dat systeem de vele fraudegevoelige toeslagen in stand. Volgens Buma levert het CDA-plan echter veel banen op.

Kritiek

Zijlstra verwierp tijdens het debat de kritiek van Buma dat het kabinet de herziening van het belastingstelsel voor zich uit schuift.

"Het duurt minimaal 5 of 6 jaar om zo'n herziening door te voeren. Dat kan alleen als we daar een forse lastenverlichting tegenover kunnen zetten. Dat geld is er nu niet. Als we dat nu willen moeten we 5 miljard bezuinigen", aldus de VVD-fractievoorzitter.

De D66'er verweet hem vervolgens dat het advies van de commissie-Van Dijkhuizen, over de herziening van het belastingstelsel, al twee jaar oud is en riep nogmaals op om verantwoordelijkheid te nemen.

Samsom liet weten dat er volgens hem bij dit onderwerp sprake is van "geen taboes, wel principes". "De inkomensverdeling blijft zoals hij is", aldus Samsom. "Dat vinden wij rechtvaardig".

Wel stelde hij dat "de zoektocht" nog niet af is, "omdat hij ingewikkeld is". Tijdens het debat bleek onder meer dat D66 en CDA voorstander zijn van extra bezuinigen om ruimte te scheppen voor de lastenverlaging. Samsom vreest echter dat daardoor extra gesneden moet worden in de zorg en de uitkeringen.

Wilders

Tijdens het langdurige debat reageerde Samsom fel op het voorstel van PVV-leider Geert Wilders om iedereen in Nederland met een paspoort uit een islamitisch land een 'anti-shariaverklaring' te laten tekenen.

Volgens Samsom roept dit ''associaties op met de donkerste perioden uit onze geschiedenis'', refererend aan de Tweede Wereldoorlog.

Hij noemde het voorstel van Wilders ''nog kwaadaardiger'' dan Wilders' uitlatingen op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen. Toen liet Wilders zijn aanhang 'minder, minder, minder' scanderen als antwoord op zijn vraag of het publiek meer of minder Marokkanen wil.

''Ook hier in het parlement is de haat blijkbaar dichtbij'', zei Samsom verder over Wilders' anti-shariaverklaring. De PvdA-leider riep premier Mark Rutte op stelling te nemen tegen ''de haatzaaiers in de pro-IS-demonstraties, maar ook tegen haatpredikers in de politiek''.

Roemer

SP-leider Emile Roemer werd tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen stevig onder vuur genomen door een groot deel van de Kamer. Veel partijen verweten hem kritiek te leveren op het kabinet, maar geen tegenvoorstellen te doen.

Zijlstra: "Het is belachelijk dat de SP voor het debat over de begroting zelf geen tegenbegroting of plannen kan presenteren. Het enige wat u doet is verwijten aan het kabinet maken. Als u dit debat serieus wilt voeren zorgt u voor een tegenbegroting, in plaats van holle woorden zonder inhoud."

Volgens de SP-leider was het echter voor het CPB niet mogelijk om de plannen door te rekenen. Samsom vroeg daarom dan in ieder geval de voorstellen bekend te maken.

Cynisch

"De diverse maatregelen zorgen voor tweedeling. Daar worden mensen cynisch van", aldus Roemer. "Mensen verliezen het vertrouwen dat de politiek er is voor hen. Het gaat alleen maar over cijfers, niet over mensen. Dat is een bewuste keuze."

Pechtold stelde dat Roemer de cijfers niet kent en mensen angstig maakt over de kwaliteit van de zorg. "Roemer doet aan bangmakerij. Hij doet alsof hij namens de mensen spreekt, maar hij weet de getallen niet en vervolgens gaat 'ie met woorden als afbraakbeleid de mensen nog banger maken", aldus Pechtold.

Roemer: "De zorg wordt afgebroken. De mantelzorgers worden daar de dupe van. Mensen die de harde bezuinigingen op de zorg moeten opvangen, krijgen het alleen maar zwaarder."

Slob wees er op dat de SP wel grote moeite heeft met de kabinetsbezuinigingen, maar in het college in Utrecht zelf bezuinigt op armoedebeleid. 

Tekst troonrede | Overzicht kabinetsplannen 2015 | Politieke reacties

Dossier Prinsjesdag