De Nederlandse regering gaat deelname aan de strijd tegen de Islamitische Staat (IS, voorheen ISIS) bekijken. Dat schrijven ministers Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) en Jeanine Hennis (Defensie) woensdag aan de Tweede Kamer.

"Op basis van de gesprekken met bondgenoten en partners zal het kabinet bezien hoe Nederland een bijdrage kan leveren, waarbij alle opties bekeken zullen worden."

Het kabinet laat weten in gesprek te zijn met de Verenigde Staten en andere landen over de plannen van de coalitie. "De Verenigde Staten verwelkomen de Nederlandse bereidheid deel uit te maken van de coalitie", meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken in de brief. 

Volgens het kabinet zal meer duidelijk worden in de toespraak van de Amerikaanse president Barack Obama, die hij in de nacht van woensdag op donderdag houdt.

"Wel is nu al duidelijk dat de Verenigde Staten streven naar een brede coalitie waarin ook andere landen, inclusief uit de regio, participeren", schrijft het kabinet.

Coalitie

De Verenigde Staten kondigden vorige week een internationale coalitie aan tegen IS. Nederland zat hier tot verbazing van sommigen op het Binnenhof niet bij. Het kabinet schrijft nu dat andere landen "om praktische redenen" eerder door de VS waren benaderd.

Daarnaast stellen de bewindspersonen dat de IS door de reeds ondernomen acties lijkt te zijn teruggedrongen. "Tegelijkertijd houden de zorgwekkende berichten aan dat IS(IS) zich op grote schaal schuldig maakt aan gruwelijkheden", aldus het kabinet.

"Er is een breed gedeeld gevoel, zowel in het Westen als in de regio zelf, dat de opmars van IS(IS) onverwijld het hoofd moet worden geboden."

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry is woensdag in Irak. Daar werd hij door de nieuwe Iraakse premier Haider al-Abadi gevraagd te helpen in de strijd tegen de extremisten van Islamitische Staat. Abadi is sinds maandag officieel de regeringsleider van het land.

Abadi zei na afloop van het gesprek over IS dat ''de verspreiding van deze kanker moet worden gestopt''.

Tijdens het onaangekondigde bezoek van Kerry aan de Iraakse hoofdstad Bagdad zijn twee bommen ontploft. Daardoor vielen meer dan 10 doden en 30 gewonden. Beide bommen ontploften in het oosten van de stad.

Alle opties

Dinsdag lieten een Kamermeerderheid weten actief mee te willen doen in de strijd tegen IS. 

"Voor de VVD zijn alle opties denkbaar," zei VVD-Kamerlid Han ten Broeke. "Op het economische spoor willen we een bijdragen leveren om IS financieel af te knijpen, maar ook op het militaire spoor. Ik kan alleen niet kijken in de magazijnen van Defensie, daar moet de minister uitsluitsel over geven."

PvdA-Kamerlid Michiel Servaes: "Nederland moet duidelijk maken dat wij volop mee willen doen in de strijd tegen IS. Of dat nou humanitair, logistiek of militair is. Wij houden alle opties open." Een militaire bijdrage moet dan van de PvdA wel nadrukkelijk in internationaal verband worden afgestemd.

Woensdagavond debatteert de Kamer met Timmermans en Hennis over IS.

VS

Volgens de Commandant der Strijdkrachten, generaal Tom Middendorp, wil de VS Nederland graag bij de coalitie hebben. Dat zei Middendorp woensdag op Radio Een Vandaag.

Hij sprak tegen dat Nederland vorige week op de NAVO-top in Newport (Wales) is gepasseerd door de Amerikanen, die daar met negen bondgenoten spraken over deelname aan de coalitie. Nederland was niet uitgenodigd voor dat overleg.

Maar volgens Middendorp was dat een eerste ronde, waarbij de Amerikanen met de grotere landen hebben gesproken. ''De hele coalitie moet nog worden gebouwd. We staan echt aan het begin van het traject.''

Middendorp vindt het jammer dat het beeld is ontstaan alsof Defensie niet is gevraagd mee te doen. ,,Maar ik weet zeker dat dat de komende tijd gaat veranderen. We zijn goed in gesprek met de Amerikanen'', aldus de hoogste militair. ,,Alle missies zijn we erbij en we hebben bewezen dat we ons mannetje kunnen staan en dat weten de Amerikanen ook.'' Defensie kijkt mee met de huidige plannen. ,,Zodra die planning concreet wordt, zitten wij gewoon aan tafel.''

Dat Nederland niet zou mogen meedoen aan de internationale coalitie omdat het kabinet geen zware wapens kan leveren, zoals eerder deze week werd gesuggereerd, is volgens Middendorp niet aan de orde.

Wapens

Nederland stuurde eerder 1.000 helmen en 1.000 kogelwerende vesten naar de Koerden, die in Noord-Irak vechten tegen IS. Ook zal ons land wapens en munitie van Oost-Europese landen daarheen vervoeren en is het bereid datzelfde te doen met Duitse wapens, munitie en ander materieel.

Nederland levert op dit moment zelf geen wapens aan de Koerden, omdat er geen wapens beschikbaar zijn waar de Koerden om vragen, aldus de ministers.

Vier dingen die u moet weten over IS | Islamitische Staat zonder bondgenoten l Dossier Irak