Nederland doet met maximaal honderd militairen mee aan een nieuwe missie in Afghanistan. Dat heeft het kabinet maandag aan de Tweede Kamer geschreven.

Het gaat om een bijdrage aan een internationale missie van de NAVO om Afghaanse militairen en politieagenten in het noorden van het land te trainen. 

De Nederlanders, onder wie trainers, medisch personeel, een transport- en beveiligingseenheid en een logistieke groep, worden bij de noordelijke stad Mazar-e-Sharif gestationeerd. Duitsland heeft in die regio de leiding over de NAVO-missie. Ook blijven er Nederlanders actief in staffuncties in Kabul.

Mazar-e-Sharif is bekend terrein voor Nederlandse militairen: in de afgelopen drie jaar waren er Nederlandse F-16-gevechtsvliegtuigen actief vanaf de luchthaven daar om de internationale troepenmacht in Afghanistan te beschermen.

Een meerderheid in de Tweede Kamer staat open voor een nieuwe, beperkte Nederlandse militaire missie, maar de partijen willen het kabinetsbesluit erover eerst goed bestuderen voordat ze een definitief oordeel geven.

2016

Het is de bedoeling dat de nieuwe missie op 1 januari 2015 begint. Voorwaarde is wel dat de nieuwe Afghaanse president overeenkomsten tussen Afghanistan en de Verenigde Staten en tussen Afghanistan en de NAVO over de missie ondertekent. Pas als dat is gebeurd, reizen de Nederlanders af.

De bijdrage waarover het kabinet nu een besluit heeft genomen, geldt voor 2015. Over de inzet in 2016 wordt de Kamer in het najaar geïnformeerd.

In juni kondigden de ministers Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) en Jeanine Hennis-Plasschaert (Defensie) al aan de wenselijkheid en mogelijkheid van een nieuwe, beperkte missie in het noorden van Afghanistan te onderzoeken.

Resolute Support

Afghanistan is vanaf volgend jaar zelf verantwoordelijk voor de veiligheid in het land. De nieuwe NAVO-missie, die Resolute Support heet, duurt twee jaar en richt zich op de training, advisering en assistentie van het hogere kader van leger en politie. Behalve Nederland hebben 27 andere NAVO-landen en elf partnerlanden een bijdrage toegezegd.

Nederland was eerder actief in de Afghaanse provincies Uruzgan en Kunduz. De nieuwe Nederlandse bijdrage is volgens het kabinet ''bescheiden van aard'', maar ons land is daarmee wel ''kwantitatief en kwalitatief voldoende vertegenwoordigd in de kern van de missie'' in de noordelijke regio.

SP

De SP verzet zich tegen het sturen van Nederlandse militairen naar Afghanistan. SP-Kamerlid Harry van Bommel spreekt maandagmiddag in een reactie van een 'onwijs en ondoordacht' idee dat tot stand is gekomen onder druk van de Verenigde Staten. "No way, niet doen." Regeringspartij VVD heeft daarentegen begrip voor het verzoek om militairen te sturen. 

SP'er Van Bommel wijst erop dat de Tweede Kamer net een evaluatie heeft gehad van de politietrainingsmissie in de Afghaanse provincie Kunduz. "Vriend en vijand hebben gezegd dat die missie eigenlijk niets heeft uitgehaald en nu gaan we opnieuw iets doen in het noorden van Afghanistan."

Volgens de socialist is de missie meer een politiek dan een militair signaal. "Je kunt je afvragen of het sturen van honderd man echt iets serieus te betekenen heeft." 

Volgens de SP'er was er heel veel druk van de Amerikanen om een bijdrage te leveren, zodat de missie een internationaal karakter houdt. Van Bommel wil Afghanistan wel steunen, maar dan humanitair. Door militairen te sturen wordt het huidige, corrupte systeem volgens hem in stand gehouden. "Dat moet je niet willen." Ook pleit Van Bommel ervoor om Afghaanse rechters in Nederland te trainen. 

Ook de PVV is tegen. ,,Het is verspilling van geld van de belastingbetaler. Er is geen Nederlands belang mee gemoeid. Wij hebben daar niets te zoeken'', aldus Kamerlid Raymond de Roon.

VVD

De VVD begrijpt dat van Nederland een bijdrage mag worden verwacht voor de nieuwe missie in Afghanistan, laat Tweede Kamerlid Han ten Broeke weten.

De VVD zal het besluit om militairen te sturen 'zorgvuldig toetsen'. "Zodra deze afweging is gemaakt zullen wij ons eindoordeel geven", aldus Ten Broeke.

Coalitiegenoot PvdA staat ''met een open houding'' tegenover een Nederlandse bijdrage aan de NAVO-missie. De fractie zal de brief van het kabinet nu eerst zorgvuldig bestuderen, aldus Kamerlid Michiel Servaes.

De ChristenUnie zal serieus naar het plan kijken. ''We zullen het ook afwegen tegenover de andere brandhaarden en noden in de wereld, zoals de bescherming van de minderheden in Irak en dreiging vanuit Rusland'', zei Kamerlid Joël Voordewind.

GroenLinks vindt het belangrijk dat Nederland betrokken blijft bij Afghanistan. Volgens een woordvoerster is het wel van belang dat dat op een evenwichtige manier gebeurt, waarbij er samenhang moet zijn tussen defensie, diplomatie en ontwikkeling (de zogeheten 3D-aanpak). De fractie wil de brief eerst bespreken.

Militaire vakbond

Als er genoeg beveiliging is, de militairen altijd kunnen worden teruggetrokken en er voldoende medische voorzieningen zijn, heeft de militaire vakbond ACOM geen moeite met de nieuwe missie.

Dat zegt voorzitter Leon van der Hulst in een reactie. ''Op zich hebben wij daar geen moeite mee, al ken ik de brief van het kabinet nog niet precies. Dit was wel te verwachten na de eerdere trainingsmissie", aldus Van der Hulst.

'Beperkte dreiging voor Nederlandse militairen in Mazar'