De Europese Commissie trekt in eerste instantie 125 miljoen euro uit voor de tuinbouwers die getroffen zijn door de sancties van Rusland en het Russische invoerverbod op hun producten.

Dat maakt de commissie maandag bekend. Met het geld kunnen telers tegen betaling hun tuinbouwproducten niet oogsten of hun oogst van de markt halen.

Dat houdt onder meer in dat gewassen gratis mogen worden gedistribueerd. De bedrijven worden gecompenseerd als niet of te vroeg wordt geoogst. Bij eerdere vergelijkbare steunacties werd veel groente vernietigd. 

De maatregelen gelden voor tomaten, wortels, paprika's, witte kool, bloemkool, komkommers, augurken, champignons, appels, peren, rood fruit, kiwi's en druiven.

Voedselbanken

Tot en met november kunnen boeren gebruik maken van de regeling. Als blijkt dat het onvoldoende is, zijn extra steunmaatregelen mogelijk, aldus de Europese landbouwcommissaris Dacian Ciolos. Het steunbudget is volgens een woordvoerder van Ciolos vooral bedoeld voor het weggeven van groente en fruit aan voedselbanken. 

Vrijdag komen experts van de lidstaten bijeen en begin september is er een extra vergadering van de EU-landbouwministers.

Onverkoopbaar

Door het Russische invoerverbod blijven tuinbouwers met onverkoopbare voorraden groenten en fruit zitten, terwijl de marktprijzen zijn gekelderd. De Europese steunmaatregel moet hen helpen de gevolgen daarvan op te vangen. Volgens Ciolos helpt de maatregel de markt zich aan te passen aan de nieuwe situatie.

Normaal gelden dit soort steunmaatregelen alleen voor tuinbouwers die zijn aangesloten bij een productschap, maar bij wijze van uitzondering geldt het nu voor alle producenten. De organisaties worden wel belast met de uitvoering ervan.

Verheugd

VNO-NCW en MKB-Nederland laten maandag weten verheugd te zijn dat de Europese Commissie de urgentie van de gevolgen van het Russische importverbod voor een groot aantal land- en tuinbouwproducten inziet en snel tot maatregelen overgaat. 

Het Europese besluit noemen zij een goede eerste stap. ''De situatie voor groente- en fruittelers is het meest nijpend. De ondernemersorganisaties vinden dat de marktsituatie nauwlettend moet worden gevolgd en goed moet worden gekeken of en zo ja welke aanvullende maatregelen eventueel nodig zijn voor andere producten of sectoren'', aldus de belangenbehartigers.

Het bedrag van 125 miljoen euro voor de Nederlandse telers lijkt voor nu voldoende. ''VNO-NCW en MKB-Nederland gaan ervan uit dat extra budget beschikbaar komt als mocht blijken dat dat niet zo is.''

Tevreden

LTO Nederland is tevreden met de maatregelen. Het bedrag van 125 miljoen euro is volgens de voorzitter van de boeren- en tuindersorganisatie ''voorlopig'' voldoende.

''Ik verwacht dat dit bedrag slechts het begin is en roep de Europese Commissie op om extra budget beschikbaar te stellen indien dit noodzakelijk blijkt'', zegt Albert Jan Maat van LTO Nederland.

Positief

Staatssecretaris van Economische Zaken Sharon Dijksma is positief over de steunmaatregelen van de Europese Commissie. "Dit is de juiste stap voor nu", reageert ze.

"De situatie voor groente- en fruittelers is ook in ons land het meest urgent. Het is dus belangrijk dat er direct actie wordt ondernomen op de markt voor onder meer appels, peren, tomaten en paprika's."

Samen met de Nederlandse maatregelen worden boeren en telers "door deze moeilijke periode heen geholpen", zegt Dijksma. "Zo kunnen banen behouden blijven en kan de exportmotor blijven draaien. Uiteraard blijven wij de marktsituatie nauwlettend volgen en treden met Brussel in overleg over de exacte uitwerking van de maatregelen."

Vrijdag maakte het kabinet bekend dat het steunmaatregelen instelt voor de Nederlandse bedrijven die het zwaarst worden getroffen door de Russische sancties. Bedrijven mogen onder meer aan arbeidstijdverkorting gaan doen.

Boycot

Sinds begin augustus bant Rusland voedselproducten uit de 28 landen van de Europese Unie, de Verenigde Staten, Australië, Canada en Noorwegen. Het gaat om vlees, vis, fruit en zuivelproducten. 

Rusland reageerde met de boycot op de handelsbelemmeringen die de EU en de VS het land oplegden na de aanhoudende onrust in Oost-Oekraïne. 

Kazachstan

Wel zal Rusland de invoer van voedsel uit de buurlanden Wit-Rusland en Kazachstan toestaan ook als dat is bereid uit westers voedsel dat onder het importverbod valt. Dat melden Russische persbureaus maandag op gezag van plaatsvervangend premier Arkadi Dvokovitsj.

Overzicht sancties EU tegen Rusland | Overzicht sancties Rusland tegen EU