De Nederlandse economie groeit weer, maar het herstel is broos. Daarvoor waarschuwt minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) donderdag na bekendmaking van de CPB-cijfers. De Tweede Kamer ziet ruimte voor lastenverlichting.

"De werkloosheid is hoog en de onrust in Oekraïne en andere landen blijft een risico. Ook zijn de overheidsfinanciën nog niet op orde; een tekort dicht bij de -2 procent is geen eindstation," aldus Dijsselbloem.

Het CPB gaat er vanuit dat de werkgelegenheid pas volgend jaar weer zal toenemen. De werkloosheid stijgt dit jaar nog licht tot gemiddeld 620.000 personen en zal volgend jaar enigszins dalen naar 605.000.

"De cijfers laten zien dat de economie langzaam uit het dal klimt,' zegt PvdA-Kamerlid Henk Nijboer tegenover NU.nl. "Hierdoor hebben volgend jaar meer mensen een baan. Het aantal vacatures stijgt, de investeringen en koopkracht nemen toe en volgend jaar voorspelt het CPB weer een daling van de werkloosheid. Het kabinetsbeleid en Asschers banenplan hebben dat mogelijk gemaakt.''

Volgens de VVD zorgen banenplannen niet voor meer banen. Kamerlid Mark Harbers benadrukt dat er pas meer banen komen als de export aantrekt, consumenten meer gaan uitgeven en bedrijven gaan investeren. "Dan neemt de werkloosheid af. Niet door grote ingewikkelde banenplannen.'

CDA Kamerlid Eddy van Hijum is kritisch over de werkloosheidscijfers. Die dalen dit jaar en volgend jaar, maar zijn mede te danken aan het afnemende arbeidsaanbod. "Dat betekent dat er gewoon minder mensen op zoek gaan naar een baan." Die worden niet langer als werkloze geregistreerd.

Lastenverlichting

Ook het begrotingstekort van de overheid loopt dit jaar nog op en zal naar verwachting volgend jaar pas naar beneden gaan. 

De PvdA is blij dat de cijfers de partijen en Den Haag er niet toe dwingen nogmaals over bezuinigingen te praten. "We klimmen langzaam uit een dal en extra bezuinigingen zijn nu niet nodig. In het voorjaar heeft het kabinet de lasten voor inkomen vanaf 40.000 tot 110.000 euro al verlicht."

Nijboer zal zich inzetten om nu ook de lagere en middeninkomens tegemoet te komen.

De VVD blijft vasthouden aan het terugdringen van het begrotingstekort. "Die moet naar 0 procent," aldus Harbers. Dat betekent niet dat hij geen ruimte voor lastenverlichtingen ziet. "Maar daar moet iedereen van profiteren."

D66 wil de lasten voor de laagste belastingschijf verlagen, maar dat moet niet ten koste gaan van de uitgaven. "We hebben nog steeds een begrotingstekort  van 12 miljard. We zijn er dus nog lang niet. Er zijn meevallers en die kunnen gebruikt worden voor lastenverlichtingen," aldus Koolmees.

Ook de ChristenUnie vindt dat minister Dijsselbloem de lasten moet verlichten. "Het kabinet moet daarom alles op alles zetten om de werkgelegenheid te bevorderen door bijvoorbeeld de lasten op arbeid te verlagen."

Volgens het CDA ligt de oplossing voor meer economische groei en het terugdringen van de werkloosheid in lastenverlichtingen voor de huishoudens en bedrijven. "Consumenten gaan dan meer uitgeven en bedrijven houden meer geld over voor investeringen en voor het aannemen van nieuwe mensen."

Internationale conflicten

De PvdA maakt zich geen grote zorgen over de invloed van de internationale conflicten die de economische groei zouden drukken.

"Nederland is een open economie waar de export heel belangrijk is. Al zou de situatie in Oekraïne escaleren, dan nog zou er sprake zijn van een lichte groei, laat het CPB zien. De hervormingen op de arbeidsmarkt, de woningmarkt en financiële sector maken dat mogelijk."

De VVD ziet dat het verstel in kleine stappen gaat. Maar "we zullen rekening moeten houden met onzekerheid door internationale spanningen." Die internationale onzekerheid was er drie jaar geleden tijdens de eurocrisis ook, zegt Kamerlid Mark Harbers. Maar tot dusverre ziet het beeld er goed uit en moeten we door op de ingezette weg".

In de huidige raming gaat het CPB er vanuit dat het conflict rond Oekraïne niet verder escaleert. De groei wordt net als in juni dit jaar geraamd op 0,75 procent en volgend jaar op 1,25 procent.

Het CDA benadrukt dat het niet nieuw is dat de groei van de Nederlandse economie zo afhankelijk is van ontwikkelingen in het buitenland.

Humanitaire hulp

Kamerlid Eddy van Hijum vindt dat Nederland zich daarom actiever met internationale ontwikkelingen mag bemoeien. "Niet alleen omdat het ons economisch aangaat, maar ook ter bevordering van de mensenrechtensituatie in bijvoorbeeld Oekraïne en Irak."

Dat vindt ook D66-Kamerlid Wouter Koolmees. "D66 heeft er de afgelopen weken bij het kabinet keer op keer op aangedrongen zich actiever in te zetten om de conflicten in Gaza, Oekraïne en Irak te beslechten. Humanitaire hulp is daarbij de eerste prioriteit, maar je ziet nu ook dat het ook gevolgen heeft voor de economische groei."

Maandag gaat de top van de regeringscoalitie met oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP weer om de tafel om de rijksbegroting van volgend jaar voor te bereiden.