Het kabinet moet snel onderzoek doen naar de betrokkenheid van Nederlandse IS-jihadisten bij de gewelddadigheden tegen religieuze minderheden, zoals de yezidi’s en christenen, in Noord-Irak.

Dat vindt een meerderheid van de Tweede Kamer, blijkt uit een rondgang van NU.nl.

De jihadisten van Islamitische Staat (IS, voorheen ISIS) zijn de laatste week opgerukt tot in Iraaks Koerdistan, waar onder anderen christenen en yezidi's, een Koerdische religieuze minderheid, op de vlucht zijn geslagen voor de gewelddadigheden van de jihadisten.

CDA en D66 willen van het kabinet weten of er Nederlandse jihadgangers betrokken zijn geweest bij de gewelddadigheden en of zij onder de wet internationale misdrijven kunnen worden aangepakt voor deelname aan genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

"Volgens de wet internationale misdrijven wordt bij vervolging Interpol ingeschakeld," meent CDA' er Pieter Omtzigt. Als de jihadisten vervolgens terugkeren naar Europa, kunnen ze aan de grens worden opgepakt.

Ook VVD, PVV, ChristenUnie en SGP steunen een onderzoek naar de mogelijke betrokkenheid van Nederlandse jihadisten. Het ministerie van Veiligheid en Justitie zou dat in kaart moeten brengen.

'Mogelijk genocide'

Volgens de Centrale Raad van de Yezidi's in Duitsland wachten 40.000 leden van de religieuze minderheid, voornamelijk vrouwen, kinderen, bejaarden en zieken, nog steeds op hulp. 40.000 anderen hebben veilig gebied bereikt.

Omtzigt vindt dat de Nederlandse regering de verplichting heeft om uit te zoeken of er sprake is van volkerenmoord onder verschillende minderheden in Irak.

Eerder verbaasde Omtzigt zich er al over dat minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) weigert te spreken van 'mogelijke genocide' van duizenden yezidi’s die al dagen op de vlucht zijn voor het geweld van IS.  

"Het kabinet wil het woord genocide pas in de mond nemen als dat uit onderzoek is gebleken. De lessen van de Tweede Wereldoorlog en Rwanda zijn juist om dat niet achteraf vast te stellen, maar de voortekenen te signaleren en in actie te komen", zei hij zondag tegen NU.nl.

Optreden

D66 wil van Timmermans weten waarom hij anders dan de Amerikaanse president Barack Obama, de Britse premier Davis Cameron en de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius de situatie in Irak niet als dreigende genocide inschat.

"Welke aanwijzingen heeft het kabinet dat hier géén sprake is van een dreigende genocide?", wil Sjoerd Sjoerdsma (D66) weten.

Wanneer Timmermans het woord 'genocide' wel in de mond neemt, dan heeft het kabinet de verplichting op te treden, omdat dan Nederlanders betrokken zouden zijn bij die genocide, meent Omtzigt.

Onderzoek

Regeringspartij VVD steunt een onderzoek naar de gewelddadigheden die mogelijk door Nederlanders in Irak zijn gepleegd.

"Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, red.) had al een actieplan om terugkerende Syriëgangers aan te pakken", zegt VVD-Kamerlid Mark Veheijen. Ook hij wil van het kabinet weten of er Nederlandse jihadstrijders betrokken zijn geweest bij de acties van IS.

Net als de PVV en de ChristenUnie steunt ook de SGP het verzoek voor een onderzoek. 

Humanitaire hulp

De SGP benadrukt echter dat de prioriteit nu eerst ligt bij het op gang komen van de humanitaire hulp. Eerst moeten vluchtelingen in het Sinjar-gebergte voorzien worden van de nodige hulpgoederen en veilige evacuatie.

De partij vindt bovendien dat Nederland zich bij de Amerikanen zou moeten aansluiten en F16's richting Irak moet sturen om IS aan te pakken. "De bereidheid moet je ten principale uitspreken."

Ook de PvdA vindt het in dit stadium belangrijker de mensen in nood eerst uit de brand te helpen. Pas daarna zal gekeken moeten worden of de veiligheidsdiensten deze jihadisten niet al in het vizier hebben. Dat vindt ook de SP.

Vier dingen die u moet weten over de Islamitische Staat | Alles over de onrust in Irak in ons dossier