Voormalig minister van Binnenlandse Zaken Liesbeth Spies (CDA) staat nog steeds achter de deal die is gesloten over de afwikkeling van de derivatenportefeuille bij Vestia. 

Het was de minst slechte oplossing, zei Spies maandagmiddag tijdens haar verhoor voor de parlementaire enquêtecommissie.

De afkoop van de portefeuille kostte twee miljard euro. Vorige maand hield Marcel de V., de voormalige kasbeheerder van Vestia, Spies nog verantwoordelijk voor het miljardenverlies.

Het was immers de minister die in 2012 bepaalde dat de noodlijdende woningcorporatie een deal moest sluiten met de banken, zei De V. toen hij werd gehoord door de enquêtecommissie. Het had heel anders gekund, suggereerde hij. 

"Ik tel eerst maar even tot tien", reageerde Spies op deze kritiek. Om vervolgens te betogen dat De V. zich "iets te makkelijk rijk rekent". Hij ging er namelijk onder meer van uit dat de rente niet meer zou dalen, wat wel is gebeurd.

Minst slecht

En door het uitdienen van de contracten zouden de financiële risico's bij Vestia nog tientallen jaren blijven bestaan en zouden de toezichthouders al die tijd buiten spel staan, omdat dit in de derivatencontracten zo was geregeld. Zo'n situatie was "niet acceptabel", zei Spies. 

De afkoop was de minst slechte oplossing, betoogde Spies. "Goed wil ik het nog steeds niet noemen." Maar tegenover het verlies stond dat de corporaties weer konden gaan bouwen en dat alle risico's waren verdwenen.

"Het blijft een afschuwelijk groot bedrag, vooral voor alle huurders die er nog dagelijks ellende van ondervinden", zei Spies. Maar door niets te doen zou het risico blijven bestaan dat Vestia voor een nog groter bedrag het schip in ging. "Dat wilde ik niet voor mijn rekening nemen."

Zalm

Spies vertelde verder dat zij tijdens de onderhandelingen een telefoontje kreeg van de topman Gerrit Zalm van ABN Amro, een van de banken die derivaten had verkocht. Zalm was 'not amused' over de maatregelen die werden getroffen, zei Spies.

"Dat was ook de bedoeling, dat hij not amused was." Zalm zou hebben gezegd dat dit voor ABN Amro en andere banken aanleiding zou zijn om andere corporaties en Vestia geen krediet meer te geven.

Spies deed de opmerkingen van Zalm af als 'spierballentaal' en 'armpjedrukken' dat wel vaker voorkomt bij onderhandelingen over grote bedragen. Bij de uiteindelijke deal hebben de banken ook hun verlies genomen, denkt Spies. "Ik heb steeds gezegd dat we de pijn moeten proberen te verdelen. De banken mochten niet met de schrik vrijkomen."

Donner

Spies lichtte verder haar besluit toe om de Kamer vrij snel na haar aantreden vertrouwelijk te informeren over de problemen bij Vestia, waar haar voorganger Piet Hein Donner (CDA) dat niet deed.

Zij onderschreef de lezing van Donner dat hij van plan was om het parlement te informeren, maar dat dit er uiteindelijk niet van is gekomen door zijn vertrek naar de Raad van State. "In mijn beleving was er geen verschil van opvatting", zei Spies over het beleid van haar voorganger.

Dat de Kamer uiteindelijk werd geïnformeerd was niettemin "de enig denkbare" keuze, aldus Spies.