Bij de formatie van het kabinet-Balkenende IV in 2006 is een rekenfout gemaakt waardoor Wouter Bos (PvdA) zich als kersvers minister van Financiën geconfronteerd zag met een gat van 1 miljard euro.

Dat gaf Bos woensdag voor de parlementaire enquêtecommissie die de woningcorporaties onderzoekt toe. 

"Het coalitieprogramma was doorgerekend zonder het met het ministerie van Financiën af te stemmen", zei Bos over de gemaakte fout. "Dat was volgens mijn ambtenaren niet eerder gebeurd."

De fout bestond eruit dat het toenmalige kabinet 750 miljoen euro wilde heffen op het vermogen van de woningcorporaties. Juridisch bleek dat echter niet mogelijk. 

Het gat in de begroting werd later gedicht met geld uit de algemene middelen en het heffen van vennootschapsbelasting bij de woningcorporaties.

Brief

De rekenfout zorgde er mede voor dat het ministerschap van Ella Vogelaar (PvdA) op een mislukking uitdraaide, zei haar directe voorganger Pieter Winsemius (VVD) eerder deze week voor de commissie.

Winsemius verklaarde bovendien dat hij aankomend minister Bos in een brief op de hoogte had gesteld van de rekenfout. Tijdens het verhoor wist Bos zich echter niet te herinneren of hij die brief daadwerkelijk onder ogen heeft gekregen.

Bos zei dat de fout in ieder geval snel duidelijk werd en op zijn bordje terechtkwam. "Daar voelde ik mij slachtoffer van en dat heb ik zo goed mogelijk geprobeerd op te lossen." 

Vogelaar

De oud-minister van Financiën weersprak verder de kritiek dat toenmalig minister Vogelaar voor een onmogelijke opgave stond. Aan de ene kant moest zij geld van de corporaties afsnoepen en aan de andere kant moest zij met diezelfde corporaties nieuwe investeringen doen in de aanpak van probleemwijken. 

Volgens Bos heeft ze daar ook voldoende geld voor meegekregen van het kabinet. "Vogelaar heeft geld meegekregen. Dat geld was ook tot haar beschikking."

Over de rol die Vogelaar speelde in onderhandelingen met de woningcorporaties was Bos kritisch. Tijdens een overleg met toenmalig voorzitter Willem van Leeuwen van corporatiekoepel Aedes stelde zijn partijgenote Vogelaar zich volgens Bos duidelijk tegenover hem op en trok ze één lijn met Van Leeuwen.

''Dat vind ik niet sterk overkomen. Zo hoort het niet te gaan.'' Volgens Bos gedroeg Vogelaar zich ''helaas'' als belangenbehartiger van de sector.

Ambtenaren

Zo stelde ze zich tijdens een debat ook pontificaal achter Woonbron op, die het avontuur met het ss Rotterdam was aangegaan, waardoor de woningstichting op de rand van de afgrond kwam. Het zou ook nog kunnen dat haar ambtenaren zich te veel met de corporaties vereenzelvigden, aldus Bos.

Vogelaar moest in november 2008 aftreden. Volgens Bos had ze al haar krediet verspeeld na ongelukkige mediaoptredens en een debat waarin ze Kamerleden ''schoffeerde''. Als PvdA-leider concludeerde Bos toen dat Vogelaar ''niet meer gezagsvol kon doorgaan''.