De Raad van State zet kritische kanttekeningen bij het kabinetsvoorstel om werkgevers te verplichten om arbeidsgehandicapten in dienst te nemen.

Zo waarschuwt het adviesorgaan dat de lastendruk op werkgevers verder zal toenemen.

"Dit staat haaks op sterker wordende geluiden, ook vanuit het kabinet, dat de stijging van de collectieve lastendruk op arbeid in de afgelopen jaren geen goede ontwikkeling is voor de werkgelegenheid", schrijft de Raad in het dinsdag gepresenteerde advies.

Bovendien zijn de arbeidsmarktperspectieven, ondanks de aantrekkende economie, vooralsnog niet gunstig, aldus de Raad van State.

Quotumwet

Dinsdagmiddag heeft staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken) het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze Quotumwet, een uitwerking uit het sociaal akkoord tussen kabinet, werkgevers en werknemers, moet op langere termijn zorgen voor 125.000 banen voor arbeidsgehandicapten.

Werkgevers hebben zich in het akkoord vastgelegd op 100.000 banen, de overheid staat garant voor de overige 25.000. 

Als de doelstellingen, ook tussentijds, niet worden gehaald zal de wet worden geactiveerd. Bedrijven met minimaal 25 werknemers krijgen dan jaarlijks 5.000 euro boete per niet ingevulde arbeidsplaats als zij niet aan deze verplichting voldoen. 

Cultuuromslag

Volgens staatssecretaris Klijnsma vraagt de dalende arbeidsparticipatie van mensen met een beperking om een cultuuromslag. Ze stelt daarnaast dat er sprake is van een gestage opbouw van de extra banen. Pas in 2026 moeten de 125.000 banen zijn gerealiseerd.

Ook wijst ze er op dat ook in deze tijden van oplopende werkloosheid "de dynamiek op de arbeidsmarkt onverminderd groot" met 2.000 nieuwe vacatures per dag. 

"Het moment om mensen met een behoorlijke beperking perspectief te bieden lijkt er wel nooit geweest te zijn", zei Klijnsma dinsdagmiddag bij een persbriefing. "Het is ontzettend wezenlijk dat we nu een keertje 'ja' zeggen. Ook al groeit het economisch gesternte nog niet tot in de hemel". 

Verdringing

De Raad waarschuwt daarnaast dat de Quotumwet zorgt voor verdringing van andere kwetsbare groepen, zoals ouderen, jongeren en arbeidsgehandicapten die niet onder de criteria van de Quotumwet vallen. 

Verder houdt de wet geen rekening met de grote verschillen in werkzaamheden en ontwikkeling van werkgelegenheid in de diverse sectoren en regio's, oordeelt de Raad.

In 2015 zal voor het eerst bekeken worden of er aan de quotumdoelstellingen wordt voldaan. De wet wordt dan op zijn vroegst per 1 januari 2017 geactiveerd, maar wel pas na overleg met de sociale partners.

Vertrouwen

Klijnsma zegt te hopen dat het niet nodig zal blijken de wet te activeren. "Ik heb er vertrouwen in dat de gemaakte afspraken met werkgevers en werknemers worden nageleefd en dat die banen er komen", aldus de staatssecretaris. 

"Deze groep, die net als iedereen dolgraag een baan wil, heeft te lang aan de zijkant gestaan. Deze wet schept duidelijkheid over de banenafspraak en er moet een stok achter de deur zijn als die extra banen er onverhoopt niet in voldoende mate komen."

In het wetsvoorstel zal worden geregeld dat arbeidsgehandicapten ook via een flexibele constructie aan het werk kunnen gaan, bijvoorbeeld via detachering. Dit moet het voor werkgevers aantrekkelijker maken om de arbeidsgehandicapten aan het werk te zetten. Aanvankelijk was het de bedoeling dat het alleen om dienstverbanden zou gaan.

Chantage

Hans de Boer, sinds maandag de nieuwe voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW, liet zaterdag in een interview met NU.nl weten dat hij zich nooit zou hebben laten "chanteren" om afspraken te maken over het in dienst nemen van arbeidsgehandicapten in het sociaal akkoord.

"Met zo'n dreigement van dat quotum als een soort chantage was ik nooit mee akkoord gegaan. Ik had tegen staatssecretaris Klijnsma gezegd: ik laat me niet chanteren. Door niemand", zei De Boer. Hij respecteert het sociaal akkoord dat mede door VNO-NCW is ondertekend, maar volgens zijn ervaring kun je er niet zomaar banen bij "toveren."

"Ik ben wel gewend om me te houden aan gemaakte afspraken. Maar als er geen banen zijn houdt het hele verhaal op", aldus De Boer.

Klijnsma zei tijdens een toelichting voor de pers zich niet te herkennen in het verwijt. "We hebben juist bij het sociaal akkoord ook met werkgevers heel goed bekeken hoe je banen kunt creeeren." Klijnsma zegt kort met De Boer over de zaak te hebben gesproken. Op korte termijn volgt een nader gesprek, als het aan de bewindsvrouw ligt nog voor de vakantie.

'Quotumwet stok achter de deur'