'Half miljard aan ontwikkelingshulp verspild in Zuid-Sudan'

Zo'n 500 miljoen euro die Nederland de afgelopen tien jaar in Zuid-Sudan heeft besteed aan ontwikkelingshulp is in een halfjaar burgeroorlog in rook opgegaan.

Dat zeggen GroenLinks en D66 zaterdag in de Volkskrant.

Volgens de partijen is er amper aandacht geweest voor waarschuwingen van de eigen inspectiedienst van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

De Kamer had volgens GroenLinks-leider Bram van Ojik grote sympathie voor de geboorte van een nieuwe staat. Volgens D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma ontbrak daardoor een kritisch debat.

Alleen aan Afghanistan heeft Nederland de afgelopen jaren meer geld besteed. Dat concludeert de krant uit cijfers die het opvroeg bij het ministerie.

De hogere uitgaven aan Afghanistan kwamen voor het overgrote deel door de militaire missie in de provincie Uruzgan en de politietrainingsmissie in Kunduz. Die missies kregen veel aandacht, maar de geldstromen naar Zuid-Sudan kregen volgens de krant weinig belangstelling.

Ruime steun

Al in 2010 liet de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie (IOB) van het ministerie zich kritisch uit over de inspanningen van Nederland en andere donorlanden. Geld werd volgens de inspectie onevenwichtig besteed, schrijft de krant.

Zo was er 'zeer ruime steun' voor de bouw van onder meer scholen en ziekenhuizen, maar werd nauwelijks geld besteed aan de opbouw van politie en justitie of het terugdringen van wapenbezit.

De donoren waren volgens de inspectie 'te ambitieus en, in feite, onrealistisch'. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt in een reactie dat het rapport niet enkel negatief was. "Er werden ook positieve punten genoemd."

Wankel

In april noemde de inspectie de veiligheidssituatie wankel. De IOB wees op gewelddadige incidenten van economische, etnische of politieke aard en het wijdverspreide wapenbezit. Ook bleken leger en politie niet in staat het geweld te beteugelen.

Negen maanden later brak een burgeroorlog uit. Die heeft sinds december duizenden levens gekost. Ook sloegen anderhalf miljoen mensen op de vlucht en dreigt nu een hongersnood.

Succesvol

"Het zou onzin zijn om te doen alsof de burgeroorlog geen gevolgen heeft, maar het is niet zo dat alles voor niets is geweest", reageert de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Hij wijst erop dat er ook programma's succesvol zijn afgerond. "Bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs, alfabetisering en microkredieten voor vrouwen."

Ook moet volgens de woordvoerder niet worden vergeten dat dertig procent van de 500 miljoen euro naar noodhulp is gegaan. "En Ploumen heeft niet stil gezeten na het uitbreken van de burgeroorlog. Twee maanden geleden heeft ze in Washington tegenover een regeringsdelegatie haar onvrede nog geuit over het uitbreken van de burgeroorlog."

Daarnaast is een deel van de ontwikkelingshulp dit jaar omgezet in noodhulp. "Dat is een draai om de oren voor de Sudanese regering, terwijl we de bevolking zo wel blijven helpen."

VVD

De VVD wil opheldering van Ploumen over het in rook opgegane ontwikkelingsgeld. Ook wil Tweede Kamerlid Ingrid de Caluwé van de regeringspartij onder meer weten hoeveel ontwikkelingshulp er nu nog wordt besteed en wat daarmee gebeurt.

Ze wil weten welke lessen Ploumen trekt uit de omvangrijke hulp die Nederland heeft geboden aan Zuid-Sudan en wat dat heeft opgeleverd. Volgens het Kamerlid moeten veiligheid en ontwikkeling altijd hand in hand gaan, moet de hulp worden afgestemd met andere donorlanden en moet de overheid zich richten op de doelen van die hulp en niet op de hulpmiddelen zelf.

Lees meer over:
Tip de redactie