Ruim 100 Nederlandse jihadstrijders zijn naar Syrië gereisd

Ruim honderd jihadstrijders uit Nederland zijn naar Syrië gereisd. Zij sloten zich overwegend aan bij de jihadistische groeperingen Islamitische Staat in Irak en al-Sham (ISIS) en Jabhat al Nusra (JaN) in Syrië.

Dat blijkt uit het jaarverslag over 2013 van de geheime dienst AIVD.

Na het uitbreken van de Syrische burgeroorlog in 2011 breidde ISIS zijn werkterrein uit naar Syrië. Nu rukt ISIS met grote snelheid op in Irak. De strijders uit Nederland komen daardoor op beide strijdtonelen terecht. Hoe die verdeling precies is, kon minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) maandag niet zeggen.

Het is wel duidelijk dat zeker één Nederlandse strijder in Irak een zelfmoordaanslag pleegde. Hij deed dat met een rugzak explosieven op een burgerdoel. Een andere jihadganger uit Nederland pleegde een zelfmoordaanslag met een autobom in Syrië, meldde de AIVD in april.

De stroom jihadgangers uit Nederland naar het Midden-Oosten, met name naar Syrië en Irak, baart de AIVD en de Nederlandse regering zorgen. Ze stichten gevaar in deze gebieden, maar ze vormen bij terugkeer ook een serieuze bedreiging voor Nederland. Inmiddels zijn er zeker dertig weer in Nederland teruggekeerd.

Timmermans schrijft maandag aan de Tweede Kamer dat Nederland maatregelen neemt en heeft genomen om te voorkomen dat Nederlanders naar het buitenland reizen om zich bij groeperingen als ISIS aan te sluiten.

Joods Museum

Hoe reëel dat gevaar is, bleek vorige maand bij de aanslag op het Joods Museum in Brussel. Daar schoot een Franse teruggekeerde Syrië-ganger, Mehdi Nemmouche, drie mensen dood. Een vierde slachtoffer bezweek later aan zijn verwondingen. Bij de arrestatie van Nemmouche had hij een Kalasjnikov-geweer bij zich, dat was gewikkeld in een vlag van ISIS.

Vorige maand is een 21-jarige teruggekeerde Syrië-ganger in Nederland opgepakt. Deze man uit Delft wordt verdacht van het voorbereiden van een gewapende overval. Met de opbrengst zou hij de internationale jihad financieel hebben willen steunen.

Maatregelen

Nederland probeert met een aantal maatregelen de dreiging in Nederland te bestrijden. Zo is onder meer de samenwerking tussen de inlichtingendiensten, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), het Openbaar Ministerie, de politie en lokale autoriteiten geïntensiveerd.

Deze samenwerking moet jihadgangers hier sneller in beeld brengen en hun activiteiten in de kiem smoren. Volgens AIVD-baas Rob Bertholee heeft de huidige situatie duidelijk gemaakt dat ook internationale samenwerking "geen keuze is, maar een noodzaak".

Executies

Strijders van de Islamitische Staat van Irak en al-Sham (ISIS) claimden afgelopen weekeinde dat ze 1.700 Iraakse militairen hebben geëxecuteerd. De jihadisten hebben foto's van executies verspreid, maar het is niet duidelijk waar en wanneer de beelden zijn gemaakt.

Al-Sham is de Arabische benaming van de Levant en is een aanduiding voor een regio die grofweg het grondgebied van Syrië, Israël, Jordanië, Libanon, de Palestijnse gebieden en een deel van Turkije (de provincie Hatay) beslaat. De beweging gebruikt deze term zelf in haar naam.

Mosul

ISIS heeft onder meer de grote stad Mosul veroverd. Ook in Syrië heeft de terreurgroep delen van het land onder haar controle gebracht. De Verenigde Naties, Europese Unie, Arabische Liga, NAVO en landen als de Verenigde Staten en Duitsland hebben de militaire opmars van ISIS en de gewelddadigheden in Irak veroordeeld.

De VN-Veiligheidsraad heeft ISIS op de sanctielijst gezet, waardoor het mogelijk is tegoeden van betrokkenen te bevriezen en reisbeperkingen op te leggen. Die sancties gelden ook in Nederland, aldus Timmermans.

Achtergrond: Verdeeld Irak worstelt met soennitische opstand l Wat is ISIS?

Alles over de onrust in Irak in ons dossier

Lees meer over:
Tip de redactie