De Tweede Kamer is verdeeld over de vraag of vluchtelingen over de Europese lidstaten moeten worden verdeeld.

Zeven EU-lidstaten luidden onlangs de noodklok over de instroom van vluchtelingen.

De scheepsramp bij Lampedusa eerder deze maand deed de discussie over de rol van de EU bij de opvang van vluchtelingen verder oplaaien. Zo'n 370 vluchtelingen vonden de dood bij de grootste ramp met een asielzoekersschip in de Middellandse Zee ooit. 

​In 2013 kwamen ook al 300 Afrikanen om bij hun boottocht naar het piepkleine Italiaanse eiland.

Ontwrichtend

Met name landen als Italië en Griekenland vinden dat ze met de grote stroom aan asielzoekers uit Syrië en de Hoorn van Afrika aan hun lot worden overgelaten.

Ook Nederland werd afgelopen tijd plotseling geconfronteerd met een volgens premier Mark Rutte 'ontwrichtende' instroom van Eritreërs. Naar verluidt kwamen deze mensen de EU binnen via Italië.

Volgens de zogeheten Dublin-verordening moeten de asielzoekers een procedure doorlopen in het land waar ze de EU binnenkomen.

Wie doorreist naar een ander EU-land zal in principe worden teruggestuurd naar het land van binnenkomst. Daardoor wordt de druk op landen aan de buitengrenzen te groot, vinden landen als Italië en Bulgarije.

Europese centra

Ook in Nederland wordt de roep om meer Europese afstemming van het asielbeleid groter. SP-Europarlementariër Dennis de Jong presenteerde onlangs een plan om Europese asielcentra op te zetten en "ingewikkelde asielzaken" te verdelen over de lidstaten.

Ook de PvdA is voorstander van een verdeling van de instroom.

Het CDA vreest echter dat dit zal zorgen voor "gesleep met mensen" en "hermigratiestromen", omdat veel verzoeken worden afgewezen. CDA-Kamerlid Eddy van Hijum verwijt Italië "chantage" door te dreigen de asielzoekers niet meer te registreren.

"Landen als Italië en Bulgarije lijken de Europese regels niet na te komen. We zien de grote druk aan de buitengrens en vinden het logisch dat deze landen hulp krijgen bij de grensbewaking, opvang en asielprocedures, maar ze mogen niet de problemen op andere lidstaten afwentelen."

De CDA'er dringt er bij staatssecretaris Fred Teeven (Justitie) op aan om werk te maken van het dichten van de lekken van de buitengrenzen van de EU.

Optie

De VVD zegt in het verkiezingsprogramma voor de Europese verkiezingen op den duur herverdeling als optie te zien, al hebben zij een voorkeur voor opvang in de regio. Het EU-budget voor asiel zou dan kunnen worden ingezet om de UNHCR bij te staan.

Mochten asielzoekers toch de EU-grenzen binnendringen en toegelaten worden dan willen de liberalen dat, als dit leidt tot een "oneerlijke verdeling" andere EU-lidstaten helpen met het opnemen van deze vluchtelingen.

"De VVD wil op termijn het asielbeleid wel harmoniseren, maar dan moet het even streng zijn als het Nederlandse en moeten niet-erkende asielzoekers ook daadwerkelijk uitgezet worden", stelt VVD-lijsttrekker bij de Europese verkiezingen Hans van Baalen. "Mocht dat van de grond komen dan kun je de pijn eventueel verdelen, maar niet eerder."

De herverdeling over de EU-landen zal volgens de partijen dan naar rato moeten gebeuren. Bij de plaatsing zou dan bijvoorbeeld gekeken kunnen worden naar de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling, maar ook naar het bruto binnenlands product (bbp) in de EU-landen, de bevolkingsomvang en het landoppervlak.

Interessant

Teeven schreef onlangs de Kamer het voorstel van de SP "interessant" te vinden. De staatssecretaris twijfelt echter over de haalbaarheid, gezien "de zeer complexe juridische, politieke en praktische vraagstukken die ten grondslag liggen aan een verdergaande gezamenlijke aanpak in EU verband".

Wel zei hij de overtuiging te delen dat een verdergaande gezamenlijke EU-aanpak nodig is.

Teeven ziet echter meer in stapsgewijze harmonisatie van het asielbeleid in de EU. Zo wordt momenteel bekeken of er meer kan worden samengewerkt tussen de lidstaten om landeninformatie te vergaren.

Momenteel maakt elk ministerie van Buitenlandse Zaken een eigen rapport om te kunnen beoordelen of het verantwoord is om mensen terug te sturen of niet. "Dit alles is niet op de korte termijn te realiseren, maar het is wel de Nederlandse inzet op de langere termijn", aldus Teeven.

Dinsdag debatteert de Tweede Kamer met Teeven over het Europees asielbeleid.