Staatssecretaris Fred Teeven (Justitie) zorgt er met zijn beleid voor dat het kabinet instabiel wordt gemaakt.

Dat zegt PvdA-kandidaat voor het Europees Parlement Sander Terphuis in een interview met NU.nl. Daarnaast zegt hij dat PvdA-leider Diederik Samsom moet werken aan het "hervinden" van de PvdA-beginselen.

Terphuis werd vorig jaar bekend vanwege zijn strijd tegen het kabinetsvoornemen om illegaliteit strafbaar te stellen. Uiteindelijk ging dit voorstel dankzij de door hem veroorzaakte oproer van tafel.

Pijn en leed

Terphuis wijst op een uitzending afgelopen donderdag van het tv-programma Zembla met het verhaal dat Guineese uitgeprocedeerde asielzoekers met een vals terugkeerdocument werden uitgezet.

Volgens het minsterie zijn deze documenten echter een verantwoordelijkheid van Guinee. Terphuis ziet de zaak als een nieuw bewijs dat Teeven vooral bezig is met uitzetten.

"Hier zaten ook Guineeërs in hongerstaking bij waarvan ik me afvraag of ze nog leven. Daarnaast zijn er afgelopen jaar twee zelfmoorden gepleegd, zou een doodziek meisje met leukemie worden teruggestuurd en zo zijn nog meer voorbeelden te geven", stelt hij.

"Dan denk ik: Meneer Teeven, bent u bezig om asielbeleid humaner te maken, of gaat het u alleen om het opsluiten en uitzetten van die mensen? Als dit steeds weer gebeurt, zorgt Teeven dan niet voor een instabiel kabinet?"

Bekijk een deel van het interview:

Debatten

Afgelopen jaar werd er in de Tweede Kamer op verzoek van de oppositie meermaals over individuele asielzaken gedebatteerd. Zo hing Teevens politieke leven aan een zijden draad na de zelfmoord van de Russische activist Aleksandr Dolmatov.

Het meest recente voorbeeld is de zelfmoord van een Armeense asielzoeker. Hier zal na het meireces over gedebatteerd worden.

Volgens Terphuis zijn alle debatten het gevolg van het asielbeleid van Teeven, waar de "menselijke maat" niet centraal zou staan. "Hoeveel tijd gaat er verloren aan asieldebatten met Teeven? Als je dat allemaal optelt, inclusief de motie van wantrouwen die hij aan zijn broek kreeg, vraag ik me af of hij wel een stabiele factor is."

Zelfmoorden

Terphuis verwijt Teeven dat hij zijn belofte om het asielbeleid humaner te maken niet nakomt. Hij deed die na het debat over Dolmatov. Dit was een eis van de PvdA en zijn toezegging voorkwam dat de staatssecretaris het veld moest ruimen.

Volgens Terphuis heeft Teeven wel degelijk de mogelijkheid om de uitvoering van de huidige, mede door de PvdA vastgestelde asielwetgeving, humaner te maken.

"Nu de Armeense asielzoeker uit nood en wanhoop zelfmoord heeft gepleegd terwijl hij onder de bescherming van de Nederlandse overheid zou moeten vallen zegt Teeven: 'Ik voel me niet verantwoordelijk'. Dat is niet de toon, dat doet pijn", aldus de PvdA'er.

"Hij heeft beloofd dat de menselijke maat centraal komt te staan en ik geef een reeks voorbeelden waaruit blijkt dat dit niet het geval was. Sterker nog, zijn beleid is kil en inhumaan. Asielbeleid gaat wel over mensen, en vaak over mensen in een kwetsbare positie; vrouwen, kinderen en zieken."

Volgens hem zou Teeven vaker gebruik moeten maken van zijn bevoegdheid om bij schrijnende gevallen over zijn hart te strijken. Ook kan de benadering van asielzoekers volgens hem menselijker.

Terphuis wil niet zeggen dat hij vindt dat Teeven het veld moet ruimen, maar vindt wel dat zijn partij zich moet afvragen of het beleid van Teeven nog in het "landsbelang" is. "Ons land heeft behoefte aan een stabiel kabinet. Behoefte aan oplossingen", aldus de PvdA'er.

Samsom

Terphuis roept in het vraaggesprek Samsom op om Teeven tot de orde te roepen. Zo moet het in het regeerakkoord afgesproken kinderpardon voor lang in Nederland verblijvende asielkinderen ruimhartiger worden uitgevoerd, en moet voorkomen worden dat er nog langer asielkinderen in de cel belanden.

"Oorlogskinderen uit Syrië zetten we niet in de cel. Diederik, zorg dat hier een einde aan komt. Dat doen we in dit land niet", aldus Terphuis. "Je moet kiezen voor kinderen, boven ieder ander belang. Andere landen hebben die keuze ook gemaakt. Kinderen zet je niet achter een stalen deur."

De PvdA riep Teeven eerder op om een einde te maken detentie voor asielkinderen, maar volgens de staatssecretaris is dit niet altijd te voorkomen. Families slaan namelijk op de vlucht als zij dreigen te worden uitgezet en belanden vervolgens in de illegaliteit.

Terphuis zei eerder al dat het kinderpardon ruimhartiger toegepast moet worden, maar de PvdA-fractie toonde zich tevreden met het bereikte aantal kinderen. 675 kinderen en hun families kregen alsnog een verblijfsvergunning. Volgens Terphuis is het onbegrijpelijk dat kinderen die wel onder gemeentelijk toezicht, maar niet onder Rijkstoezicht stonden, niet in aanmerking kwamen voor de pardonregeling.

Hervinden

Terphuis spoort daarnaast Samsom aan om de PvdA-beginselen te "hervinden". Volgens hem zou de PvdA-leider zich de vraag moeten stellen voor wie de PvdA is opgericht. "We moeten ons hervinden qua beginselen en idealen. Dan worden we weer herkenbaar in de samenleving, namelijk als partij die opkomt voor de zwakkeren", aldus Terphuis.

"Wij zijn een sociaaldemocratische beweging met een aantal beginselen: solidariteit, rechtvaardigheid, vrijheid. Voor die waarden moeten we knokken. Daarmee worden we weer geloofwaardig en betrouwbaar." 

Als voorbeeld noemt hij de Participatiewet van PvdA-staatssecretaris Jetta Klijnsma. Deze wet moet arbeidsgehandicapten aan werk helpen, de sociale werkplaatsen verdwijnen. "Ik merk veel zorgen over deze wet, terwijl wij zijn juist opgericht voor mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt."

Europees Parlement

Terphuis staat op een onverkiesbare elfde plaats op de kandidatenlijst, maar hoopt via voorkeursstemmen alsnog in het Europees Parlement te belanden. 

"De kapstok in mijn Europese agenda is mensenrechten en de bescherming daarvan. Dat vertaalt zich in een aantal specifieke groepen, zoals asielzoekers, gehandicapten en homo's", aldus Terphuis. "Onlangs hebben we gezien dat vluchtelingen met geweld de zee in worden gestuurd in Griekenland. Dat is zo schandelijk. Ik ben een strijder waar het gaat om mensenrechten."