PvdA en VVD blijven lijnrecht tegenover elkaar staan in de discussie of buitenlandse marktpartijen mogen meedingen naar het vervoer op de belangrijkste Nederlandse spoorverbindingen.

Onlangs presenteerde staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur) haar toekomstplannen voor het spoor. Dinsdagmiddag debatteert de Kamer hierover.

Volgens Mansveld is een 'cultuuromslag' bij de betrokken partijen nodig om de kwaliteit van het spoorvervoer en de reizigerstevredenheid te kunnen verbeteren.

Zo wil ze zelf meer gaan toezien op de "maatschappelijke verantwoordelijkheid" van de spoorbedrijven. De NS moet zich beperken tot de kerntaak, namelijk goed vervoer op het hoofdspoor.

Liberalisering

VVD-Kamerlid Betty de Boer ziet de spooragenda van Mansveld als een stap op weg naar liberalisering van het spoor. Ze wil dat op den duur onderzocht wordt of de aandelen van de NS in de verkoop kunnen. Deze zijn nu nog in handen van de staat.

"We willen meer liberalisering op het spoor en daar past een staatsbedrijf dat voor ieder tekort een beroep doet op de belastingbetaler niet bij", aldus De Boer.

Een voorwaarde voor de verkoop van NS is volgens haar dat er sprake is van eerlijke concurrentie op het spoor.​

Volgens haar bewijzen de regionale vervoerders dat commerciële marktpartijen efficiënter kunnen werken en aantoonbaar betere kwaliteit leveren.

Ze wil daarom nu al toewerken naar een eerlijk speelveld. "De commerciële activiteiten op de stations moeten worden afgescheiden van de NS, ze moeten zich toeleggen op hun kerntaak en dat is het vervoeren van reizigers.​"​​

CDA-Kamerlid Sander de Rouwe is het met haar eens. "De reiziger is echt niet geïnteresseerd in het logo of de kleur van de trein." In het regeerakkoord is echter opgenomen dat de NS in ieder geval tot 2024 het hoofdspoor gegund wordt.

Sociale dienst

De coalitiepartner van de VVD, de PvdA, wil dan ook niets weten van meer marktwerking op het spoor. Hij ziet de agenda van Mansveld juist als een stop op de toegenomen marktwerking op het spoor.

"Het slaat nergens op om te denken dat bijvoorbeeld Deutsche Bahn betere kwaliteit levert", aldus Kamerlid Duco Hoogland. "We laten de sociale dienst in Rotterdam ook niet overnemen door de sociale dienst van Berlijn."

Hij wijst er bovendien op dat de Nederlandse staat nu geld verdient aan de NS. Die inkomsten zouden bij liberalisatie weglekken naar de buitenlandse spelers.

Volgens Hoogland is het "folklore" om op de NS te klagen, maar zijn de prestaties van NS en Prorail internationaal gezien helemaal niet zo slecht.

De Europese Commissie presenteerde vorig jaar plannen om het Europese spoor te liberaliseren. Het Europees Parlement stak hier echter eerder dit jaar een stokje voor.

Twijfels

De Rouwe heeft ernstige twijfels of de ambities van Mansveld om de kwaliteit van het spoorvervoer te verbeteren, wel realistisch zijn.

"Mansveld wil dat de reiziger prioriteit krijgt, maar die woorden krijgen pas waarde als ze de portemonnee trekt", aldus De Rouwe. "Zeker nu het voornemen is om in de toekomst meer treinen te laten rijden. Ik zet mijn vraagtekens bij die ambitie."

Het is de CDA'er al langer een doorn in het oog dat het kabinet stevig bezuinigt op infrastructuur.