Nederlandse geheime diensten mogen voortaan pas met buitenlandse zusterorganisaties samenwerken en getapte gegevens over Nederlanders uitwisselen nadat de minister daar schriftelijk toestemming voor heeft gegeven.

Dat kondigde minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) woensdag aan in een debat over het afluisteren door de Amerikaanse inlichtingendienst NSA.

De criteria voor een samenwerking worden bovendien in de wet verankerd. Het kabinet wil hiermee meer grip krijgen op het verstrekken van grote hoeveelheden gegevens aan het buitenland.

Onlangs bleek dat Nederlandse diensten 1,8 miljoen metadata hadden getapt van Nederlanders en die hadden gedeeld met de Amerikanen.

Plasterk en zijn collega van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert benadrukten dat internationale samenwerking tussen geheime diensten erg belangrijk is voor de veiligheid van mensen. Door een goede samenwerking zijn volgens Plasterk de afgelopen 10 jaar geen grote aanslagen meer geweest in Europa.

Grote zorgen

De Tweede Kamer heeft grote zorgen over de ''ongebreidelde verzamelwoede'' van de Amerikanen, die vorig jaar onthuld is door de Amerikaanse klokkenluider Edward Snowden.

Daaruit bleek dat de NSA bevriende staatshoofden bespioneert en gegevens verzamelt over miljoenen burgers van bondgenoten. Volgens Plasterk heeft het vertrouwen in de Amerikanen een deuk opgelopen, maar is het wat hem betreft ''doorrijden en uitdeuken''.

Nieuwe afspraken

De Tweede Kamer heeft aangedrongen op nieuwe afspraken met de Amerikanen over het afluisteren en het verzamelen van data van burgers door de geheime diensten. Juist nu er internationaal veel ophef is over de werkwijze van de Amerikaanse NSA, moet het kabinet ''het ijzer smeden als het heet is", zo bleek woensdag tijdens het debat.

Volgens de Kamer hebben de geheime diensten de afgelopen jaren meer technologische mogelijkheden gekregen om data te achterhalen en op te slaan, maar daarmee komt de privacy van burgers in het geding. Alleen al daarom zouden nieuwe afspraken nodig zijn.

Bovendien moet het vertrouwen worden hersteld door de diensten en door de Amerikanen. Het CDA vindt dat het kabinet vooral met de andere EU-landen moet optrekken om met de Amerikanen nieuwe afspraken te maken.

Vijf dingen die u moet weten over Nederlandse geheime diensten 

Meer nieuws rond de afluisterpraktijken