Justitieminister Ivo Opstelten en staatssecretaris Fred Teeven (Justitie) zijn opgestapt naar aanleiding van een schikkingsdeal uit 2001 waarbij miljoenen crimineel geld zijn witgewassen voor crimineel Cees H.. 

Drugscrimineel Cees H. werkte in de jaren tachtig en negentig nauw samen met collega-crimineel Johan V, alias De Hakkelaar. H. wist een fortuin op te bouwen, maar werd uiteindelijk veroordeeld en moest een groot deel van zijn vermogen inleveren.

Aanvankelijk ging het om een vorderingsbedrag van 500 miljoen gulden als grove schatting. Dit bedrag daalde geleidelijk gedurende de procedure.

Op basis van een advies van het Bureau Ontnemingswetgeving Openbaar Ministerie (BOOM) bleek vervolgens dat het in beslag genomen vermogen van 5 miljoen gulden nog slechts een waarde had van circa 2 miljoen gulden, zo schreef verantwoordelijk minister Ivo Opstelten (Justitie) vorig jaar aan de Kamer.

Het bevroren geld van H. werd vanaf de Luxemburgse bankrekening overgemaakt naar het Openbaar Ministerie. Uiteindelijk kwamen de partijen tot een schikking waarbij het Openbaar Ministerie 750.000 gulden inhield. De rest van het bedrag (volgens Opstelten 1,25 miljoen) werd weer overgemaakt naar H..

Onderdeel van de deal was dat beide partijen de overeenkomst niet met de fiscus zouden delen. Volgens sommige experts zou het daarmee feitelijk gaan om een witwasoperatie.

Niet strafbaar

Opstelten sprak dit vervolgens tegen, omdat witwassen van crimineel vermogen in 2000 niet als zodanig strafbaar was. Ook stond volgens hem niet vast dat het ging om crimineel verkregen vermogen en is er geen sprake van het verhullen van geld.

Bovendien is het de verantwoordelijkheid van H. zelf om de zaken met de belastingdienst te regelen, zo stelde de minister. Dit kwam hem op kritiek te staan vanuit de Kamer, omdat geheimhouding tegenover de fiscus juist een onderdeel van de overeenkomst was. 

Staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) voegde daar vorig jaar tijdens het Kamerdebat over de zaak aan toe dat helemaal niet vaststaat dat H. in Nederland belastingplichtig was of dat er wellicht over (een deel van) het vermogen wel belasting is geheven.

Doedens

Daarna onthulde Piet Doedens, destijds de advocaat van H., dat er niet 2 miljoen maar 5 miljoen van het criminele geld is vrijgegeven.

"Het was allemaal lulkoek wat Opstelten verkondigde. Het was liegen en omzeilen. En de Kamer slikte dat", aldus Doedens in de Volkskrant. Opstelten sprak deze verwijten tegen en stelde de Kamer juist en getrouw te hebben geïnformeerd. 

Wel schreef hij in een Kamerbrief niet exact te kunnen achterhalen wat er feitelijk is overgemaakt naar H.. Dit komt doordat de bewaartermijn van dergelijke gegevens is verstreken en bij de banken waren geen gegevens meer te krijgen.

In het debat had hij echter het overgemaakte bedrag nog als feit gepresenteerd. "Er is 750.000 gulden naar de Staat gegaan. [...] Vervolgens is 1.250.000 gulden gegaan naar de door Cees H. aangewezen rekening. [...] Een kleine 50% van het bedrag dat uiteindelijk in beslag is genomen, is door de Staat binnengehaald via het Openbaar Ministerie. Dat wil ik als feit meedelen", aldus de minister tijdens het debat.

In een Kamerbrief stelde hij het te betreuren de indruk te hebben gewekt te weten wat er precies is overgemaakt.

4,7 miljoen

Nieuwsuur onthulde begin maart dat er, in lijn met wat Doedens eerder stelde, wel degelijk een veel hoger bedrag (4,7 miljoen) is overgemaakt. Het televisieprogramma stelt hiervoor documenten te hebben ingezien van bronnen bij het Openbaar Ministerie met gedetailleerde informatie over de deal.

Dezelfde avond stelde de huidige advocaat van H., Jan-Hein Kuijpers, eveneens een bonnetje te hebben van de transactie. Hij bevestigde daarmee het verhaal van Nieuwsuur.

Opstelten

Opstelten verdedigde zich aanvankelijk door te stellen dat er geen financiële gegevens meer zijn "als gevolg van verlopen bewaartermijnen en veranderingen van ICT-systemen".

Volgens de minister kon hij daarom ''geen ultieme duidelijkheid verschaffen over de afwikkeling van de schikking''. 

Een paar dagen later blijkt echter in de systemen alsnog bewijs gevonden te worden voor de transactie met een waarde van 4,7 miljoen gulden. Opstelten concludeert dat deze informatie eerder gedeeld had kunnen worden met de Kamer en treedt af.

Teeven noemt de stap van Opstelten "onverteerbaar" en biedt eveneens zijn ontslag aan. Gezien zijn betrokkenheid bij de zaak kan hij niet meer geloofwaardig functioneren, stelt hij tijdens een persconferentie.