Wetgeving krijgt soms het karakter van een wegwerpartikel. Dat zegt de Raad van State.

Op de weg er naartoe gaat het soms wat rommelig toe, zo lijkt op te maken uit de woorden van de Raad, en lijkt het ook vaak om geld alleen te gaan.

Door de ''politieke dynamiek krijgt wetgeving een onevenwichtig karakter en worden budgettaire overwegingen gebruikt als primaire motivering voor ingrijpende voorstellen'', aldus de Raad. Bezuinigingen zijn goed te verdedigen ''maar uit het oogpunt van de democratische rechtsstaat kunnen bepaalde beslissingen niet alléén uit budgettaire overwegingen worden gemotiveerd.''

Soms aan elkaar tegengestelde wijzigingen volgen elkaar ook in snel tempo op, zo stelt het orgaan, waardoor je dus dat idee van wegwerpartikelen krijgt. De Raad wijst er ook op dat besluitvorming door onderhandeling steeds meer het beeld bepaalt. Dat heeft gevolgen voor de openbaarheid en de controle, al is het verschijnsel op zich niet nieuw en ook niet ontkoombaar.

Terughoudend

De Raad van State adviseert de regering ook 'terughoudend' om te gaan met het maken van nieuwe regels en bevoegdheden. Dat moet je alleen doen als de oude niet deugen.

In 2013 heeft de afdeling advisering van de Raad van State 442 adviezen over wetgeving afgegeven. De afdeling bestuursrechtspraak deed vorig jaar 14.200 zaken af. Rechters gaan het de komende jaren mogelijk drukker krijgen door de decentralisatie naar gemeenten. Doordat zaken in de ene gemeente anders zullen uitpakken dan in de andere, zal dat vragen en conflicten oproepen over rechts(on)gelijkheid.

Kosten

De Raad van State wijst er nog eens op dat advisering over wetgeving en bestuursrechtspraak maar het beste samen onder haar paraplu kunnen blijven, iets wat flink in discussie is. ''De combinatie biedt vruchtbare mogelijkheden om de rechtsvorming te versterken'', aldus de Raad zelf. Ook zullen de kosten aanzienlijk stijgen als ze afdelingen worden gesplitst, vrees vicepresident Piet Hein Donner.

Het jaar 2013 was wel bijzonder doordat de Raad met de koning een nieuwe voorzitter kreeg, maar daar is bijna niets van gemerkt. Willem-Alexander kwam er als troonopvolger veel om wat op te steken, maar nu niet meer. Het zou ook 'staatsrechtelijk vreemd' zijn, als een troonswisseling merkbaar was bij de advisering en rechtspraak, schamperde Donner.