De nucleaire top in Den Haag zal "de wereld een beetje veiliger maken". "We moeten alles doen wat mogelijk is om de kans dat nucleair materiaal in de verkeerde handen valt te verkleinen."

Dit heeft premier Mark Rutte zondag gezegd bij de persconferentie die de opening van de Nuclear Security Summit (NSS) in Den Haag markeert.

Het doel van de top, waar de leiders van 53 landen aan meedoen, is de wereldwijde samenwerking op nucleair gebied bevorderen en het voorkomen van nucleair terrorisme.

"De kans dat nucleair materiaal in verkeerde handen valt is klein", aldus Rutte. "Maar toch is er nog niet genoeg gedaan. De mogelijkheid van een ongeluk hangt over ons."

Rutte wees erop dat er vorig jaar nog 136 nucleaire incidenten zijn gerapporteerd bij het Internationaal Atoomagentschap IAEA. "Het is mijn ambitie als voorzitter van deze top om de lat nog hoger te leggen en de veiligheid voor onze mensen te versterken.''

Bekijk een deel van de toespraak van Rutte:

Gecompliceerd

Er is door de onderhandelaars van de verschillende landen al maanden gewerkt aan een slotverklaring van de top, zo liet de onderhandelaar namens Nederland, Piet de Klerk onlangs weten aan NU.nl.

Afgelopen vrijdag kwamen de onderhandelaars van de verschillende landen nog voor een laatste keer bijeen om hier een klap op te geven. De onderhandelingen waren een gecompliceerd proces, aldus Rutte. "Maar we zijn stap voor stap aan het verbeteren."

Doelpunt

"De conclusies liggen nu op penalty spot. Het is nu aan de leiders van de wereld om het doelpunt te maken", zei de premier. "We denken dat we tot een goede slotverklaring kunnen komen. Maar het is nog een spannend moment. De verklaring is pas echt af, als 'ie af is."

Daarnaast zijn door Nederland twee discussiesessies ingepland in voorbereiding op de nucleaire top in 2016 in de Verenigde Staten. Ook zal gesproken worden over de situatie waarin er toch een nucleaire aanval ergens in de wereld gebeurt en hoe de landen zich hier op voor kunnen bereiden. "De inhoud van die gesprekken, dat is in tegenstelling tot de slotverklaring niet iets wat je van tevoren kan voorbereiden", aldus Rutte. 

Oekraïne

Rutte liet weten dat de leiders niet alleen over nucleaire problemen zullen praten. Onderwerp van de bilaterale gesprekken met de verschillende wereldleiders is bijvoorbeeld ook de situatie in Oekraïne. "Ik ga ervan uit dat we het daar ook over zullen hebben. Het is ook logisch als er zoveel wereldleiders bij elkaar zijn. Ik grijp er zelf bijvoorbeeld NAVO-toppen ook voor aan", aldus Rutte. In het programma is daar ook ruimte voor ingebouwd, liet de premier weten.

In de marge van de NSS zal daarnaast ook een vergadering van de G7-landen, waar Nederland niet bijhoort, plaatsvinden over Oekraïne.

Bedreiging

De Amerikaanse president Barack Obama nam het initiatief voor de eerste NSS in 2010. Hij noemde nucleair terrorisme in 2009 tijdens een toespraak "een van de grootste bedreigingen voor de internationale veiligheid". Sindsdien is er iedere twee jaar een top over het onderwerp gehouden. 

De angst bestaat dat kwaadwillenden op welke wijze dan ook de beschikking zullen krijgen over een nucleair wapen of een 'vuile bom', waarmee radioactieve straling kan worden verspreid.

Achtergronden: De inzet van de nuclaire top in Den Haag

Wat merken we van de NSS? l Wie komen er allemaal? l Dossier NSS