PvdA is niet langer de grootste partij in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam. Ook in Utrecht levert de partij in.

D66 is de grootste partij in Amsterdam. De Democraten gaan van 7 naar 15 zetels en stoten daarmee de PvdA van de troon. Die verliest 5 zetels: er blijven er nog maar 10 over. 

De opkomst in Amsterdam was 42,1 procent en lag daarmee ruim onder het verwachte landelijk gemiddelde van 53 procent en ook 10 procentpunten lager dan bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2010.

De VVD verliest 2 zetels en komt uit op 6, net als GroenLinks, dat 1 zetel minder krijgt dan 4 jaar geleden. Ook de SP krijgt 6 zetels. Dat is het dubbele van het huidige aantal.

Het CDA gaat van 2 zetels naar 1.

Hilhorst

Amsterdam gold decennia als een PvdA-bastion, maar afgelopen maanden werd duidelijk dat D66 een serieuze bedreiging vormde. D66-lijsttrekker Jan Paternotte en PvdA-lijsttrekker Pieter Hilhorst vlogen elkaar afgelopen weken regelmatig in de haren om de grootste te kunnen worden in de hoofdstad. 

Het verlies is hard aangekomen bij Hilhorst. ''Dit is een ongelooflijke dreun. Voor de PvdA, maar ook voor mij'', aldus de lijsttrekker van de partij woensdagavond. Hij wist nog niet of hij consequenties verbindt aan de nederlaag. ''Als kiezers zoiets doen, ga ik goed nadenken wat dit betekent'', aldus Hilhorst. Hij wilde niet ingaan op hoe het zover heeft kunnen komen.

De lijsttrekker is een relatieve nieuwkomer in de politiek. De voormalig Volkskrantcolumnist volgde in 2012 Lodewijk Asscher op als wethouder financiën. Aanvankelijk wilde de PvdA in de hoofdstad een verkiezing voor het lijsttrekkerschap, maar toen Hilhorst de enige kandidaat bleek was de zaak gauw beklonken. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen lag de wethouder meerdere malen onder vuur in de gemeenteraad.

Den Haag

D66 is de PvdA voorbijgestreefd als grootste partij van Den Haag. De PVV eindigde als tweede, de PvdA als derde. Dat blijkt uit de voorlopige uitslagen die donderdag bekend werden gemaakt in het stadhuis van Den Haag.

D66 komt met 8 zetels in de gemeenteraad, de PVV met 7. Voor de Partij Voor de Vrijheid betekent dat een verlies. In 2010 kwam de PVV met 8 zetels in de raad. Destijds stemde 16,7 procent voor de partij. Deze keer was dat 14,1 procent.

De PvdA, jarenlang de grootste, heeft een flink verlies geleden en komt op 6 zetels. Dat waren er 10. Het percentage kiezers dat voor de partij stemde, daalde van 21 procent naar 12,6 procent. Ook de VVD heeft een behoorlijke tik gekregen. De partij wist in 2010 nog 7 zetels binnen te slepen, maar moet deze keer genoegen nemen met 4.

De verschuivingen hebben gevolgen voor het College van Den Haag. Dat had een meerderheid van 26 van de 45 zetels in de gemeenteraad. Het College is die meerderheid nu kwijt en houdt 21 zetels over. De opkomst in Den Haag lag iets boven de 50 procent. Dat is ongeveer hetzelfde percentage als in 2010.

Rotterdam

Leefbaar Rotterdam is de grootste partij geworden in Rotterdam. De partij heeft 14 zetels, net als bij de verkiezingen in 2010.

De grote verliezer is de PvdA, die van 14 zetels terugvalt naar 8. Dat heeft de gemeente woensdagavond bekendgemaakt.

D66 is met 6 zetels de derde partij, gevolgd door de SP met 5. De moslimpartij Nida Rotterdam heeft als nieuwkomer 2 zetels behaald. De Partij voor de Dieren komt ook voor het eerst in de raad: 1 zetel. VVD en CDA hebben 3 zetels, GroenLinks 2 en ChristenUnie-SGP 1.

Utrecht

In Utrecht wordt D66 de grootste partij. Volgens eerste uitslagen halen zij 13 zetels, vier meer dan GroenLinks. De PvdA is slechts de vierde partij met 5 zetels.

Alles over de gemeenteraadsverkiezingen

Bekijk de lezersfoto's van de verkiezingen op NUfoto

Uitslagenavond gemeenteraadsverkiezingen

D66-leider Alexander Pechtold houdt een toespraak op het landelijke verkiezingsfeest van D66 in Utrecht © ANP
PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom op het podium van het Amsterdamse Compagnietheater. © ANP
Lijsttrekker Leon de Jong (L) van de Haagse PVV en partijleider Geert Wilders op het podium tijdens de verkiezingsavond. © ANP
Mark Rutte geeft een speech tijdens de verkiezingsavond van de VVD na de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
Minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken, staatssecretaris Martin van Rijn Volksgezondheid, Welzijn en Sport en minister Liliane Ploumen van Buitenlandse Handel wachten in het Amsterdamse Compagnietheater de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen af. © ANP
Nine Kooiman, Nicole van Gemert en Henk van Gerven van SP Utrecht juichen na de tussenuitslag. © ANP
SP-leider Emile Roemer (L) en partijvoorzitter Jan Marijnissen tijdens de uitslagenavond van hun partij in Utrecht. © ANP
PVV-kamerlid Fleur Agema tijdens de verkiezingsavond van haar partij in Den Haag. © ANP
Leefbaar Rotterdam-lijstrekker Joost Eerdmans in het cafe waar de partij de verkiezingsuitslag afwacht. © Hollandse Hoogte
CDA-kamerlid Mona Keijzer (M) volgt de uitslagen op televisie tijdens de CDA uitslagenavond in een tijdelijk campagnehuis in Den Haag. © ANP
Wilders viert de overwinning van de gemeenteraadsverkiezingen met zijn partijleden uit Almere in het stadhuis. © ANP
Partijvoorzitter Hans Spekman tijdens de verkiezingsavond van de PvdA wacht in het Amsterdamse Compagnietheater de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen af. © ANP
SP-leider Emile Roemer wacht in een cafe in de Utrechtse binnenstad de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen af. © ANP
Aanhangers op de landelijke verkiezingsfeest van D66 in Utrecht tijdens tijdens de uitslagenavond © ANP
VVD-minister Ivo Opstelten (2e L) wacht in een cafe in de binnenstad de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen af. © ANP
PVV-leider Geert Wilders staat de pers te woord tijdens de verkiezingsavond. © ANP
Kees van der Staaij is op de verkiezingsavond aanwezig in Voorburg waar hij met SGP jongeren de uitslag afwacht. © Hollandse Hoogte
De van corruptie en lekken uit een vertrouwenscommissie verdachte Jos van Rey (R) van de Liberale Volkspartij komt aan bij een cafe in de binnenstad van Roermond. © ANP
CDA-aanhangers wachten in een tijdelijk campagnehuis de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen af. © ANP
Vreugde bij de aanhangers op de landelijke verkiezingsfeest van D66 in Utrecht. Links Tweede Kamerlid Wassila Hachchi, rechts Sophie in 't Veld die voor D66 in het Europarlement zit © ANP
Lilian Janse, de eerste en enige vrouwelijke lijsttrekker van de SGP tijdens de uitslagenavond van de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
In het stadhuis van Roermond worden de stemmen geteld na de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
Verslaggeefster Xander van der Wulp (L) in een cafe in de binnenstad waar de VVD de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen afwacht. © ANP
De eerste gasten verzamelen zich in een cafe in de binnenstad voor de verkiezingsavond van de Haagse PVV op de dag van de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
D66 volgt de uitslagen in het Utrechtse Winkel van Sinkel. © ANP
De Haagse CDA-lijsttrekker Karsten Klein tijdens de uitslagenavond van de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
De stembureaus zijn gesloten om 21.00 uur. © ANP