Sybrand Buma, partijleider van het CDA heeft als typische bestuurderspartij in de regio wel wat te vrezen van de opkomst van de lokale partijen bij de komende gemeenteraadsverkiezingen. 

Maar Buma ageert tegen deze ontwikkeling 'waarbij iedere politieke laag zijn eigen politieke partij zou krijgen'. 

"Dan gaat er iets fout. Het moet wel verbinden", aldus Buma in een interview met NU.nl.

Hoe belangrijk zijn deze gemeenteraadsverkiezingen voor het CDA?

"Het zijn de belangrijkste verkiezingen ooit, omdat er met de drie decentralisaties meer taken naar gemeenten gaan. De nieuwe gemeenteraad krijgt veel meer taken dan het ooit gehad heeft."

Maar hoe belangrijk zijn ze voor het CDA als partij? In 1994 had het CDA landelijk gezien nog bijna 30 procent van alle stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. In 2010 was dat afgenomen tot nog geen 15 procent. Ik kan me voorstellen dat dat een extra lading geeft.

"De vorige gemeenteraadsverkiezingen vonden plaats toen het kabinet net was gevallen en de omstandigheden voor ons heel moeilijk waren. Sindsdien hebben we in 2012 verder verloren, maar ik zie veel optimisme terugkomen. Het is een grote opgave om de uitslag van 2010 weer te halen. Toch ik zie wel dat het steeds kansrijker is en we er zelfs boven kunnen komen."

De lokale partijen zijn heel erg in opkomst. Er wordt steeds meer lokaal gestemd. Hier in Den Haag staat partij De Mos hoger in de peilingen dan het CDA. Maakt u zich zorgen?

"Nee. Natuurlijk, we moeten onze positie bevechten. Overal zijn lokale partijen. Maar ik merk in veel gemeenten dat CDA of al samenwerkt met lokale partijen of een eigen lokaal geluid heeft. Het grote voordeel is dat het CDA lokaal en landelijk een rol kan spelen. En als ik zie waar de boosheid zich tegen richt, waardoor mensen overwegen op een lokale partij te stemmen, dan is dat voornamelijk tegen VVD en PvdA.

Maar die boosheid richt zich toch meer tegen de landelijke politiek als geheel, niet alleen tegen de coalitiepartijen?

"Ja. Er is sprake van een cynisme tegen de Haagse politiek. Maar ik merk dat de CDA-afdelingen lokaal echt wel in staat zijn hun eigen geluid te laten horen. Mijn punt is: de keuzes lokaal worden ook landelijk bepaald. Je kunt geen scheiding maken van lokale en landelijke politiek. Het is alleen maar onhandig als iedere politieke laag zijn eigen politieke partij heeft. Dan gaat er iets fout. Het moet ook verbinden."

Maar hoe ver reikt die invloed van het CDA landelijk nou eigenlijk? Minister Dijsselbloem (Financiën) heeft het CDA al uitgesloten van deelname aan nieuwe onderhandelingen met de oppositie voor de begroting van 2015. In eerste instantie wilde hij nog alle partijen daarbij betrekken.

"De vraag van de overgang van zorgtaken naar de gemeenten speelt nu in de Tweede Kamer. Lokale partijen kunnen dat alleen maar afwachten. Het CDA pleit nu hier in Den Haag voor een jaar uitstel."

Maar u kunt die eis niet op tafel leggen bij nieuwe onderhandelingen over de begroting van 2015.

"Ik heb er richting de verkiezingen van 2017 voor gekozen om mee te doen aan plannen waar ik positief aan kan bijsturen. Maar als ik vind dat het de verkeerde kant uitgaat en men niet bereid is water bij de wijn te doen dan zeg ik 'nee'."

Zal het ooit weer gaan boteren met de PvdA?

"Ik denk niet in termen van boteren. Ik denk dat de PvdA moet oppassen dat ze met de enorme belastingverhogingen die zij verstandig vinden, de economie om zeep helpen en ik vind het onbegrijpelijk dat de VVD dat allemaal maar pikt."

"Dijsselbloem wil alleen niet met ons om tafel omdat hij de belastingverlaging geen goed idee vindt. Ik heb nog geen enkele van de vijf partijen die zullen mee doen aan de onderhandelingen horen ontkennen dat deze belastingverhogingen opnieuw gaan gebeuren. Ik hoor nu voor de verkiezingen vooral gekissebis voor de bühne tussen de vijf partijen."

Of Dijsselbloem wil niet met u om tafel omdat het misschien ook niet zo lekker loopt tussen de PvdA en het CDA.

"Dit gaat over inhoudelijke verschillen. Politiek moet niet gaan over boteren, politiek moet gaan over wat wil je met Nederland en wat wil je veranderen."

Het gaat toch ook om onderlinge relaties in de politiek?

"Dat klopt, dat is zo. Maar daar gaat wel iets aan vooraf: een inhoudelijke afweging. Je moet in staat zijn mensen te spreken waarmee je niet meteen een relatie zou hebben als dat aan de orde is."

"Dijsselbloem zegt: 'Ik wil niet met CDA'. Dat vind ik best. Ik vind het wel onverstandig van de andere oppositiepartijen dat ze er bij het herfstakkoord niet meer uit hebben onderhandeld."

U bent daar altijd erg duidelijk over: 'met het CDA worden de belastingen niet verhoogd'. Kunt u dat ook zo garanderen op lokaal niveau?

"Nee. Ik ga niet over lokale fracties. Maar waar ik kom hoor ik dat alle lokale CDA’ers de lasten niet omhoog willen doen, maar dit door de plannen van het kabinet rondom de decentralisaties wel vrezen te moeten gaan doen."

"Daarom heb ik ook gepleit voor uitstel van de plannen. De vraag of die bezuinigingen eigenlijk wel kunnen moet eerst beantwoord worden. Daarom vind ik het ook zo raar dat de VVD aanstaande maandag een debat met EenVandaag heeft afgezegd. Eén van de onderwerpen die dan ter sprake komen zijn de decentralisatie van de zorgtaken van het kabinet."

U denkt dat de VVD daarom heeft afgezegd?

"De enige reden die ik kan verzinnen is dat ze dat debat niet aandurven. De VVD heeft alle reden om te staan voor hun keuzes. Als je er niet over durft te praten, dan ben je blijkbaar bang voor de kiezer."

Wat merkt u van dat 'gekissebis' tussen het kabinet en de drie oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP (C3)?

"Dat Arie Slob van de ChristenUnie bijvoorbeeld eerst heel stellig zegt dat de akkoorden niet meer zouden staan als illegaliteit strafbaar wordt. Daar kreeg hij spijt van en zei toen: 'Dat geldt alleen voor de komende akkoorden'. De trein gaat door en hij heeft voor de verkiezingen alleen even willen laten zien hoe anders hij is.  De C3 moeten niet doen alsof er verschillen zijn tussen de partijen die er helemaal niet zijn."

Er bestaan toch nog wel verschillen tussen die partijen, ook al werken ze samen?

"Ja lokaal wel, maar landelijk niet. Landelijk zijn ze tot één coalitie aaneengesmolten. De invloed van de drie is minimaal. Het is tot nu toe gegaan om kleine wijzigingen. Alle plannen van het kabinet kunnen gewoon doorgang vinden, terwijl er juist een andere koers nodig is. "

Het CDA kan nog een sleutelrol gaan spelen in het standpunt over de strafbaarstelling van de illegaliteit, mocht in de Eerste Kamer de PvdA lastig doen. Onder welke voorwaarden zou u het voorstel steunen?

"Ik wil een wet zien die echt bijdraagt aan de aanpak van illegaliteit, maar waarbij er tegelijkertijd geen heksenjacht ontstaat. Het moet een reëel wetsvoorstel zijn waarbij het einddoel is: de illegaliteit te bestrijden. Alle ophef nu, daar verbaas ik me over. Arie Slob had al bij het herfstakkoord in 2013 deze eis op tafel kunnen leggen want we weten al sinds 2012 dat het kabinet met dit wetsvoorstel gaat komen."

De coalitie en de drie oppositiepartijen onderhandelen nu toch achter de schermen over de nieuwe begroting?

"Dan weet jij meer dan ik. Maar het zal me niet verbazen, die indruk heb ik ook. Dat toont nog meer aan dat ze eigenlijk een toneelstukje aan het opvoeren zijn."

Zou het u goed uitkomen als er achter de bühne ook 'gekissebis' zou zijn tussen de vijf partijen?

"Ik ga er niet over of zij er wel of niet uitkomen. Maar als ze een belastingverhoging voorstellen dan heb ik liever dat ze er niet uitkomen. Als ze dat niet doen dan vind ik het best en kan ik het steunen."