Het kabinet heeft ondanks meer investeringen in  mensen en middelen, niet meer inzicht gekregen waar en hoe er wordt witgewassen in Nederland.

Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een donderdag gepubliceerd rapport over de bestrijding van witwassen in 2013.

De Rekenkamer pleit voor een goede risicoanalyse om te zien of de beschikbare middelen effectief worden ingezet en welke sectoren kwetsbaar zijn voor witwaspraktijken.

Nu is er nog teveel onduidelijk wat er precies speelt. Zo draagt de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU), een gespecialiseerde eenheid van de politie, verdachte transacties voor bij de opsporingsdiensten. Maar hoe deze informatie vervolgens benut wordt, is voor het FIU sinds het overstappen naar een ander informatiesysteem in 2011 steeds onduidelijker geworden.

Samenwerken

Ook werken de verschillende partijen die het witwassen bestrijden niet optimaal samen. "Leg die informatie naast elkaar zodat je van elkaar weet wat er speelt", zegt Kees Vendrik, lid van de Algemene Rekenkamer tegen NU.nl.

Daarin moeten volgens Vendrik stappen worden gemaakt. Hoe precies is aan de verantwoordelijke ministers Jeroen Dijsselbloem (Financiën) en Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie). "De politiek moet hierin leiding nemen", vindt Vendrik.

Een van de aanbevelingen die de Algemene Rekenkamer doet is in de begroting voor 2015 duidelijk maken welke witwasrisico's er zijn en wat de organisaties moeten doen om die te bestrijden.

Actie

Opstelten en Dijsselbloem hebben het rapport inmiddels onder ogen gehad en zijn het met de meeste conclusies en aanbevelingen eens.

Zij beloven actie te ondernemen om de aanpak van witwassen te verbeteren en de Tweede Kamer daarover te informeren. Aan het einde van dit jaar moet er een beleidsmonitor komen.

Teleurstellend

De stap naar een meer efficiëntere aanpak in het bestrijden van witwassen zou al in 2008 worden genomen.  Er is sindsdien ook extra personeel ingezet bij de politie en de fiscale opsporingsdienst FIOD. In dat jaar noemde de Rekenkamer de witwasbestrijding "teleurstellend." 

Het uitgebreide financiële stelsel en de reputatie in het buitenland als goede financiële dienstverlener, maakt Nederland extra kwetsbaar voor mensen die daar misbruik van willen maken. Dat kan schadelijk zijn voor het imago van de integriteit van de financiële markten, stelt het rapport.

Capaciteit 

Volgens de KLPD werd er in 2010 in Nederland grofweg 16,2 miljard euro witgewassen. In 2012 zijn bijna dertigduizend verdachte transacties, met een waarde van 680 miljoen, voor opsporing gemeld.

Hoeveel daarvan is aangepakt is niet duidelijk. Ministers hebben in de periode van 2008 tot 2012 in totaal 75 miljoen extra gestoken in de aanpak van financieel-economische criminaliteit, waaronder witwassen.

Bij de politie leidde dit tot 359 extra formatieplaatsen en bij de FIOD tot 35. Bij het Openbaar Ministerie is de capaciteit uitgebreid met veertig personen. Het huidige kabinet heeft 11 miljoen euro extra geïnvesteerd om witwassen te bestrijden.