Homoseksuelen en lesbiennes uit Uganda die asiel aanvragen in Nederland, zullen een verblijfsvergunning krijgen. Staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie) heeft dat dinsdag aan de Tweede Kamer geschreven.

Teeven meldde dinsdagochtend in het Radio 1 Journaal al dat het asielbeleid voor Ugandese asielzoekers van wie de homoseksualiteit geloofwaardig is, wordt versoepeld. In zijn brief aan de Kamer werkt hij dat uit.

Volgens Teeven kan niet nog worden gesproken van een systematische vervolging van homoseksuelen in Uganda en worden asielverzoeken daarom nog apart bekeken.

Maar het is "moeilijk voorstelbaar'' dat een individuele asieltoets, mits het aannemelijk is dat de Ugandees inderdaad homoseksueel, lesbienne, transgender of biseksueel is, tot een afwijzing van het verzoek leidt.

Ugandese homoseksuelen en lesbiennes "zullen derhalve een verblijfsvergunning asiel krijgen, tenzij concreet uit de individuele situatie blijkt dat na terugkeer geen sprake zal zijn van vervolging''.

'Draconisch'

De versoepeling geldt volgens de staatssecretaris zowel voor toelating als uitzetting. Hij heeft dat besloten nu een internationaal omstreden antihomowet in Uganda door de president is ondertekend.

Teeven noemde de nieuwe wet in Uganda ''draconisch'', een wet waar we als Nederlandse regering ''zeer ontstemd'' over zijn. ''Je kan mensen niet terugsturen'', zei Teeven.

Teeven kondigde vorige week al aan het asielbeleid voor Ugandese homo's te zullen versoepelen als de wet zou worden ondertekend. 

Geloofwaardigheid

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie is er bij de Immigratie- en Naturalisatiediens (IND) veel ervaring met het beoordelen van de geloofwaardigheid van een asielverhaal. Ook is er met betrekking tot andere landen al ervaring met de beoordeling van homoseksualiteit.

Wel erkent ze dat een honderd procent zekerheid nooit is vast te stellen, maar dit geldt ook voor andere asielverzoeken.

Vogelvrij

De Ugandese president Yoweri Museveni zette maandag zijn handtekening onder de omstreden wet. Het parlement van het Afrikaanse land nam in december de wet aan waardoor mensen die zich herhaaldelijk 'schuldig maken' aan homoseksuele activiteiten, een levenslange gevangenisstraf kunnen krijgen. Wie voor de eerste keer 'in de fout gaat', kan veertien jaar cel krijgen.

Ook moeten mensen die weet hebben van homoseksuele activiteiten, dat melden bij de politie. Wie dat niet doet, kan ook in de cel belanden.

Volgens het COC zijn Ugandese homoseksuelen hiermee vogelvrij en moet minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) de Ugandese gezant in Nederland op het matje roepen. 

Teeven schrijft de Kamer verder dat hij Timmermans heeft gevraagd hem op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in Uganda. 

Maatregelen

Timmermans reageerde maandag al "zeer teleurgesteld" op het bericht dat de president zijn handtekening heeft gezet onder deze wet. De minister wil internationaal, bijvoorbeeld in Europees verband, maatregelen treffen. Hij waarschuwde eerder al dat ondertekening van de wet bilateraal en via de Europese Unie gevolgen zou hebben.

De Nederlandse regering nam maandag al andere maatregelen na het ondertekenen van de wet. Zo is hulp aan de Ugandese overheid opgeschort.

Uganda staat bekend als een homofoob land. Homoseksualiteit is er, net als in 37 andere Afrikaanse landen, strafbaar. Weinig Afrikanen zijn openlijk homo, omdat zij vrezen voor gevangenisstraffen, geweld en ontslag.

Krant

In een Ugandese krant is dinsdag een lijst verschenen van 200 namen van mensen die volgens de krant homo zijn. De lijst staat in de Red Pepper Tabloid. Die krant noemt het de 'top 200' van homo's in Uganda.

Er staan mensen tussen die zelf niet openbaar hebben gemaakt dat ze op hetzelfde geslacht zouden vallen.