Ronald Plasterk blijft aan als minister van Binnenlandse Zaken, hoewel een groot deel van de oppositie in de nacht van dinsdag op woensdag het vertrouwen in hem heeft opgezegd.

Plasterk (PvdA) stelde aan het eind van het urenlange debat over de afluisterzaak NSA dat hij "het vertrouwen van de oppositiepartijen wil herwinnen".

De motie van wantrouwen werd ingediend door D66 en gesteund door SP, PVV, CDA, GroenLinks, Partij voor de Dieren, 50Plus en het lid Bontes. Samen vertegenwoordigen deze partijen 63 van de 150 zetels.

Zij trokken deze conclusie na een urenlang debat met Plasterk en collega-minister Jeanine Hennis (Defensie) over de afluisterzaak NSA. 

Onvoldoende

Volgens D66-leider Alexander Pechtold waren de excuses van Plasterk over zijn handelen onvoldoende, omdat "de ministeriële verantwoordelijkheid ook geldt voor het handelen in het verleden".

Daarnaast verwijt de oppositie hem dat hij nog steeds achter zijn besluit staat om de Kamer niet te informeren toen hij zijn fout inzag.

"Dat is een fundamentele aantasting van de positie van het parlement", aldus de D66-leider. "Je kunt je niet lichtvaardig achter het Staatsbelang positioneren om je fouten te maskeren."

Coalitie

Coalitiepartijen VVD en PvdA aanvaarden de excuses wel en blijven de minister steunen. PvdA-leider Diederik Samsom: "Er is gewetensvol geopereerd en de afwegingen zijn in het belang van Nederland gemaakt. Wij hebben het volste vertrouwen in beide ministers."

Ook ChristenUnie-leider Arie Slob noemde de motie van wantrouwen "net een brug te ver". 

Plasterk heeft gezegd "in volgende gevallen geen commentaar te geven", of hij "weet zeker dat het waar is".

Fout

Kamerbreed was de opvatting dat Plasterk een fout had gemaakt door eind oktober in Nieuwsuur te stellen dat de Amerikanen verantwoordelijk waren voor het tappen van 1,8 miljoen metadata-gegevens van telefoongesprekken. Plasterk bood daarvoor tijdens het debat zijn excuses aan. 

De oppositie had vooral moeite met het feit dat hij de Kamer pas op 4 februari informeerde over zijn fout, terwijl bij hem al op 22 november duidelijk was dat Nederland zelf verantwoordelijk was voor het verzamelen van de data. 

Ook zou het niet gaan om metadata van Nederlandse telefoongesprekken, maar om data vergaard in oorlogsgebieden in het kader van de strijd tegen terrorisme. 

Staatsbelang

Plasterk bezwoer tijdens het debat dat het niet mogelijk was om de Kamer eerder te informeren, omdat het Staatsbelang zwaarder woog.

Dat de informatie op 4 februari toch naar buiten werd gebracht kwam voort uit de rechtszaak die tegen de Staat was aangespannen, omdat Nederland op grote schaal Nederlandse telefoongesprekken zou tappen.

Omdat de zaak "grote schade" zou kunnen aanrichten aan de werkwijze van de inlichtingendiensten, is volgens Plasterk besloten "op een minimale manier" de Kamer te informeren.

De oppositie verweet hem vervolgens de informatie niet vertrouwelijk met de Kamer te hebben gedeeld.

Buiten de wet

Als verklaring voor zijn fout in Nieuwsuur stelde de minister dat hij een hardnekkig beeld wilde rechtzetten dat de Nederlandse inlichtingdiensten buiten de wet zou opereren. 

"Ik vond het toen van groot belang om duidelijk te maken dat Nederland niet tegen de wet in telefoongegevens verzamelde", stelde Plasterk dinsdagavond in de Tweede Kamer.

"Maar ik heb ook een verklaring gegeven. De verklaring stond niet vast en bleek later onjuist. Dat was onverstandig en dat had ik niet moeten doen. Daar bied ik mijn excuses voor aan." Hij beoordeelt zijn eigen handelen als "buitengewoon onverstandig".

Bekijk de reactie van Plasterk:

Reconstructie: Rel rond Plasterk | Vijf vragen geheime diensten | Liveblog (gesloten)

Debat rond ophef Plasterk

Ronald Plasterk blijft aan als minister van Binnenlandse Zaken, hoewel een groot deel van de oppositie in de nacht van dinsdag op woensdag het vertrouwen in hem heeft opgezegd. © ANP
Kamerbreed was de opvatting dat Plasterk een fout had gemaakt door eind oktober in Nieuwsuur te stellen dat de Amerikanen verantwoordelijk waren voor het tappen van 1,8 miljoen metadata-gegevens van telefoongesprekken. Plasterk bood daarvoor tijdens het debat zijn excuses aan. © ANP
Minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk (R) overlegt met PvdA-voorman Diederik Samsom tijdens een korte schorsing van het debat. © ANP
Minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert en minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk zitten naast elkaar tijdens het debat. © ANP
Fractievoorzitters Emile Roemer (SP, L) en Geert Wilders (PVV, R) in de Tweede Kamer tijdens het begin van het tweede termijn van het debat. © ANP
PvdA-leider Diederik Samsom in gesprek met VVDer Halbe Zijlstra. © ANP
Plasterk overlegt tijdens een schorsing van het debat met zijn ambtenaren die achterin de vergaderzaal zitten. © ANP
"Ik vond het toen van groot belang om duidelijk te maken dat Nederland niet tegen de wet in telefoongegevens verzamelde, maar ik heb ook een verklaring gegeven. De verklaring stond niet vast en bleek later onjuist. Dat was onverstandig en dat had ik niet moeten doen. Daar bied ik mijn excuses voor aan." © ANP
Plasterk verdedigt zich tijdens het debat. © ANP
SP-Kamerlid Ronald van Raak (R) en GroenLinks-fractievoorzitter Bram van Ojik tijdens het debat. © ANP
Minister Ronald Plasterk overlegt met AIVD-directeur Rob Bertholee (L), secretaris generaal van Defensie Erik Akerboom (M) en secretaris generaal van Binnenlandse zaken Richard van Zwol (R) tijdens het debat. © ANP
Fractieleiders Alexander Pechtold (D66), Sybrand van Haersma Buma (CDA), Arie Slob (ChristenUnie), Kees van der Staaij (SGP) en Kamerlid Jesse Klaver (GroenLinks) praten met elkaar in de wandelgang. © ANP
Kamerleden Gerard Schouw van D66, Ronald van Raak van de SP en Gert-Jan Segers van de ChristenUnie tijdens het debat. © ANP
Hennis en Plasterk na de dinerpauze. © ANP
Hennis en Plasterk beantwoorden Kamervragen tijdens het debat. © ANP
Bram van Ojik (R) overlegt met Jesse Klaver (M) van GroenLinks tijdens het debat in de Tweede Kamer over het verzamelen van 1,8 miljoen metadata van telefoonverkeer door de Nederlandse veiligheidsdiensten. © ANP
Minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert en minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk tijdens het debat. © ANP
Minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) verdedigt zich dinsdag in de Tweede Kamer tegen de ophef die is ontstaan nadat hij de Kamer onjuiste informatie had verschaft over de Amerikaanse afluisterdienst NSA. © ANP
De oppositie wil dinsdag in het debat helderheid krijgen van Plasterk en zijn collega-minister Jeanine Hennis (Defensie) over de afluisterzaak. © ANP
Vorige week biechtten Plasterk en Hennis op dat niet de Amerikanen, maar Nederland zelf de metadata hadden vergaard en doorgegeven aan de Amerikaanse afluisterdienst NSA. © ANP
Plasterk kwam afgelopen week in grote politieke problemen toen hij terugkwam op zijn uitspraken dat de Amerikanen in Nederland 1,8 miljoen aan metadata-gegevens over telefoongesprekken zouden hebben getapt. © ANP
Plasterk komt dinsdag aan in de Tweede Kamer, waar hij wordt opgewacht door journalisten. © ANP
Hennis en Plasterk begroeten elkaar voor aanvang van het debat. © ANP