Partijgenoten en andere politici hebben geschokt gereageerd op het onverwachte overlijden van oud-minister Els Borst. Voor D66 is ze acht jaar lang voor D66 een "fantastische minister en vicepremier geweest".

D66-leider Alexander Pechold zei dat maandaavond bij RTL Late Night. Hij noemde het overlijden van zijn partijgenote "volkomen onverwacht" en is er "intens verdrietig" over. "Mijn gedachten gaan uit naar haar kinderen en kleinkinderen."

Borst was zaterdag nog aanwezig op het D66-congres, in gezelschap van een van haar kleinkinderen. Er was toen volgens Pechtold geen enkele reden tot ongerustheid over haar gezondheid. Borst was volgens hem nog volop geïnteresseerd in de politiek.

Pechtold beschouwde Borst als "zijn coach op de achtergrond" en heeft veel van haar opgestoken. Voor D66 was ze volgens hem van onschatbare waarde.

Rutte

Minister-president Mark Rutte noemde het overlijden "totaal onverwacht en een grote schok". Volgens de premier was Borst "als vice-premier en minister van Volksgezondheid eerst en vooral een dokter in de politiek".

"Zij werd gedreven door inhoud, maar zij verloor nooit de menselijke maat uit het oog. Daarin is zij altijd volstrekt authentiek gebleven."

Rutte beschouwt Els Borst als "een wijze vakvrouw met heldere en goed doordachte standpunten, die stond voor haar zaak. Tegelijkertijd nam zij mensen voor zich in door haar openheid, mildheid en eerlijkheid. Haar dood is een groot verlies voor de Nederlandse politiek, voor haar partij D66, maar vooral voor haar familie en andere nabestaanden. Aan hen denken wij nu allereerst."

Schippers

Ook de huidige minister van Volksgezondheid Edith Schippers is geraakt. Schippers typeerde Borst als "een vastberaden minister en een politica met grote verdiensten". "Op het terrein van euthanasie heeft zij voor een doorbraak gezorgd waarvoor heel veel mensen haar nog steeds dankbaar zijn."

Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans noemt het een "heel treurig bericht" dat Borst is overleden. "Een bijzondere vrouw met grote verdiensten voor de samenleving", schrijft hij op Facebook.

"Weinigen hebben zo'n grote bijdrage geleverd aan het medisch-ethische debat in Nederland. Dankzij haar is in onze wetgeving geregeld dat een menswaardig levenseinde mogelijk is. Ik ben haar daar zeer dankbaar voor. Rust zacht, Els."

Kamerleden

Diverse D66-Kamerleden reageerden via Twitter op het overlijden van Borst. Pia Dijkstra zei "diep geraakt" te zijn en noemde Borst "een lieve, wijze vrouw". Vera Bergkamp noemde Borst een "voorvechtster van het recht op zelfbeschikking".

Ook PVV-leider Geert Wilders reageerde: "Een liberaal pur sang. Condoleances aan haar familie, vrienden en collegae van D66." Zijn CDA-collega Sybrand Buma prees bij Pauw en Witteman de "grote staat van dienst" van Borst.

PvdA-leider Diederik Samsom noemt Borst "een warme politica". Volgens Samsom heeft ze "vanuit haar hart en haar verstand belangrijke doorbraken in de gezondheidszorg bewerkstelligd".

Betrokken

SP-leider Emile Roemer noemt haar een bijzondere politica, nog intens betrokken bij de politiek. "Wens familie en vrienden veel sterkte", twittert hij.

VVD-fractieleider Halbe Zijlstra stelt dinsdag dat Borst van grote waarde is geweest voor de Nederlandse politiek en in het bijzonder de gezondheidszorg. "Onder haar leiding zijn een aantal verworvenheden tot stand gekomen waar ons land trots op mag zijn", aldus Zijlstra. De VVD wenst de collega's van D66 sterkte toe met het verwerken van het verlies.

Terlouw

Voormalig D66-leider Jan Terlouw is "zeer geschokt" door het overlijden van zijn partijgenote. Ze was een "goede vriendin" en heeft "grote dingen" gedaan voor de partij, zei Terlouw maandagavond tegen Nieuwsuur. Voor hem kwam de dood van Borst erg onverwacht.

Terlouw typeerde Borst als "heel rustig". Volgens hem heeft ze in haar acht jaar als minister van Volksgezondheid baanbrekend werk verricht, vooral op het vlak van euthanasie en op ethisch gebied.

Van Aartsen

De Haagse burgemeester en oud-minister Jozias van Aartsen werkte in beide paarse kabinetten samen met Borst. Ze was volgens hem "een buitengemeen intelligente en aimabele vrouw met een ijzeren wil", die veel heeft betekend voor de volksgezondheid. "Ze kon een keiharde politica zijn, ze stond pal voor haar sector."

Van Aartsen zag Borst nog bij de dankbetuiging aan prinses Beatrix in Ahoy, ruim een week geleden. "Ze is ziek geweest, maar daar kwam ze heel vief op me over."

Boegbeeld

Borst was erelid bij de NVVE, voorheen de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde. "Ze was een boegbeeld, een voorvechtster. We hebben een ambassadeur voor de euthanasie verloren", zegt voorzitter Petra de Jong dinsdagochtend.

"Het is echt een vreselijk gemis. Els Borst heeft haar hele leven gesteld dat mensen moeten kunnen kiezen voor een vrijwillig levenseinde, en dat de arts in barmhartigheid de patiënt moet helpen. Dat pad heeft ze nooit verlaten. Tot op het laatst is ze dat recht blijven verdedigen en heeft ze pal gestaan voor een nieuwe euthanasiewet."

Volgens De Jong was het respect wederzijds. "Zij en de vereniging hebben elkaar altijd op handen gedragen." De NVVE is opgericht in 1973.

Profiel Els Borst