Vakcentrales FNV en CNV verwelkomen de aanpassingen die staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken) heeft gedaan aan de bijstand en de Wajong, maar noemen de wet nog steeds "spijkerhard".

"Met de aanpassingen is de wet nu beter dan wat er lag, maar het blijft een spijkerharde wet", zegt CNV-voorzitter Maurice Limmen tegen NU.nl.

Hij is vooral tevreden dat de tegenprestatie voor een uitkering ook mantelzorg mag zijn. 

"Het is in het maatschappelijk belang dat de zorg voor je naasten nu wordt gewaardeerd", zegt Limmen.

Hij heeft er geen principieel bezwaar tegen dat er een tegenprestatie wordt gevraagd, maar vreest wel voor enorme bureaucratie zonder dat er echt iets gebeurt. Ook waakt hij voor verdringing op de arbeidsmarkt. 

De FNV is ook blij met de versoepeling van de tegenprestatie. "Daar hebben onze leden keihard voor gevochten het afgelopen jaar. Mensen worden ontslagen en moeten dan hetzelfde werk doen voor een uitkering of ze mogen niet solliciteren bijvoorbeeld. Terwijl het daar nu juist om draait: betaald werk vinden", zegt FNV-voorzitter Ton Heerts. 

Maandag bereikten het kabinet met de oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP een akkoord over aanpassingen van de bijstandsplannen en wijzigingen in de Participatiewet.

Tegenprestatie

Voortaan mogen gemeenten bepalen of er een verplichte tegenprestatie wordt opgelegd voor mensen met een uitkering. Heerts roept de lagere overheden op voorzichtig om te gaan met deze vrijheid.

"Het is al dringen op de arbeidsmarkt. We blijven ons tegen deze kwalijke praktijken verzetten", zegt Heerts. Ook het CNV uit zijn zorgen over de beleidsvrijheid die de gemeenten op dit punt krijgt. De aanpassing dat jonggehandicapten (Wajong'ers) niet in de bijstand belanden, vindt Heerts positief.

"De huidige Wajongers krijgen geen enkeltje bijstand. Als de huidige Wajongers geen baan hebben, behouden ze wel hun eigen uitkering", zegt Heerts. De FNV-voorman vindt het wel een teleurstelling dat de uitkering wordt verlaagd. 

Sollicitatieplicht 

Ook vervalt de sollicitatieplicht voor bijstandsmoeders. Limmen vindt dit een goede ontwikkeling, maar waarschuwt tegelijkertijd dat begeleiding in de vorm van scholing wel essentieel is. "Je kunt niet zeggen: tot over vijf jaar. Je moet ze blijven betrekken bij de arbeidsmarkt", zegt Limmen.

Ook vindt hij het positief dat de bewijslast in het geval van verdenking op fraude wordt omgedraaid. Nu moet de gemeente bewijzen dat er wordt gefraudeerd, in plaats van dat de burger moet aantonen onschuldig te zijn.