De kans dat de gaswinning in Groningen zorgt voor een aardbeving boven 4 op de schaal van Richter is minimaal 25 procent.

Dat zegt onafhankelijk onderzoeker Adriaan Houtenbos woensdag tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer.

Het risico is volgens hem afhankelijk van welk model er gehanteerd wordt. De toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) stelt echter dat de kans op een aardbeving boven de 4,1 moet worden ingeschat op 10 procent.

Jan de Jong van de SodM noemde het risico evenmin groot, vergelijkbaar met het risico op overstromingen.

Kritiek

De uitspraak van Houtenbos, die eerder bij het gasbedrijf Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) werkzaam was, kwam hem op kritiek te staan van VVD-Kamerlid Rene Leegte.

"Die uitspraken kunnen zorgen voor toenemende onrust. Voelt u die verantwoordelijkheid?", vroeg het Kamerlid aan Houtenbos.

"Ongemakkelijke waarheden geven onrust", antwoordde hij. "Maar moet je ze dan niet geven?" Houtenbos zei weliswaar geen "publicabele" artikelen te hebben om zijn stelling te onderbouwen, maar had wel spreadsheets beschikbaar.

Terugschroeven

Onlangs besloot het kabinet om de gaswinning in het kritische gebied rond het Groningse Loppersum terug te schroeven. De Groningers zijn boos, omdat het kabinet lang niks deed aan het toenemende aantal en risico op aardbevingen. 

De andere wetenschappers in de hoorzitting waren redelijk eensgezind dat het aardbevingsrisico met name op de lange termijn moeilijk te voorspellen is.

Zo stelde Jaap Breunese van TNO dat tien jaar geleden ook niet te zeggen was dat we in 2014 met meer en zwaardere aardbevingen zouden zitten.

Modellen

Onderzoeker Rob Govers van de Universiteit Utrecht vulde aan dat de onderzoeken die nu zijn gedaan vooral betrekking hebben op de huidige situatie. 

Voor een voorspelling van aardbevingen is de wetenschap nog onvoldoende gevorderd, daarvoor moeten nieuwe modellen worden ontwikkeld, stelt hij.

Govers tekende wel aan dat de wetenschap voorlopig niet aardbevingen op het uur kan voorspellen.

Nuance

Hoogleraar Ira Helsloot nuanceerde het gevaar door te stellen dat de kans dat een kind om komt op straat nog altijd groter is dan door een aardbeving.

Tijdens de hoorzitting hield Dick Tommel van de Technische Commissie Bodembeweging (TCBb) een pleidooi om snel tot standaarden te komen waaraan de gebouwen in het aardbevingsgebied aan zouden moeten voldoen.

Dit is volgens hem nodig om woningen en andere panden die op korte termijn moeten worden hersteld of verstevigd volgens die standaard te kunnen opknappen.

Volgende week debatteert de Tweede Kamer met minister Henk Kamp (Economische Zaken) over de gaswinning in Groningen.