Alle oppositiepartijen in de Tweede Kamer hebben staatssecretaris Frans Weekers (Financiën) woensdag flink aangepakt op zijn functioneren in het debat over de problemen rond het uitbetalen van toeslagen.

"Opnieuw neemt Weekers geen verantwoordelijkheid", stelde Jesse Klaver van GroenLinks. "De problemen lijken van mismanagement te getuigen", aldus Norbert Klein van 50Plus.

"Waar is de regie bij deze staatssecretaris?", vroeg Arnold Merkies van de SP zich af. Wouter Koolmees van D66: "Heeft Weekers het toeslagensysteem nog wel onder controle?" En: "zat de staatssecretaris er wel bovenop?", wil Elbert Dijkgraaf van de SGP weten.

De oppositie verwijt Weekers niet voldoende en pas te laat op de hoogte te blijven van de problemen bij de Belastingdienst. Klaver verwijt de staatssecretaris vooral te reageren, in plaats van regeren.

Vorige week bleek dat zo'n 100.000 burgers onterecht nog geen huur-, zorg- of andere toeslagen hadden ontvangen wegens de maatregel waarbij toeslagen nog maar naar één banknummer worden overgemaakt. De Belastingdienst moet de gegevens controleren, maar heeft daarbij een forse achterstand.

Eigen schuld

Het systeem van één bankrekening is ingesteld om fraude te voorkomen. Weekers verwees naar "aanloopproblemen" en stelde in eerste instantie dat vooral door het late reageren van burgers zelf op brieven van de Belastingdienst, ze geen toeslagen ontvingen.

Weekers antwoordde vorige week bovendien bevestigend dat burgers zichzelf de schuld van de problemen moeten geven, na een vraag van een journalist van de NOS. 

Later bleek echter dat de problemen ook bij de Belastingdienst zelf lagen, door bijvoorbeeld een slechte telefonische bereikbaarheid, zo gaf Weekers zelf ook toe via een brief aan de Kamer.

Zorgvuldig

Weekers verweert zich door te zeggen dat hij in de snelheid van de media niet de 'meest zorgvuldige bewoordingen' kan kiezen. Op aandringen van de Kamer maakt hij vervolgens excuses over de slechte bereikbaarheid van de Belastingdienst en over zijn uitlatingen in de media. "Ik ben de laatste die mensen in de kou wil laten staan, of mensen wil beschuldigen." 

"Dat had van mij wel wat opener en directer gemogen", reageert Carola Schouten van de ChristenUnie kritisch. Dat Weekers aangeeft dat hij de problemen bij de Belastingdienst pas afgelopen maandag volledig in beeld had noemt Schouten daarnaast "best ernstig en schokkend". 

Later in het debat is Weekers dan ook duidelijker. "Ik moet tot mijn spijt erkennen dat we mensen beter hadden moeten voorbereiden en tijdiger informeren."

Irritatie

Ook GroenLinks hekelt het dat Weekers de media te woord stond zonder dat hij volledig op de hoogte van de problematiek was. Als Weekers antwoordt dat hij ook liever volledig op de hoogte was geweest, is bij GroenLinks het kookpunt bereikt. "Dat is zo’n passieve houding! Dat is waar bij mij al de hele afgelopen periode de irritatie zit", aldus Klaver.

Geïrriteerd is ook D66. Wanneer Weekers spreekt van een spanning van 'de balans tussen dienstverlening en fraudebestrijding' noemt Koolmees dit een 'valse tegenstelling'.

De afwijzing over het optreden van Weekers werd door de oppositie verder benadrukt door de aanwezigheid van oppositieleiders Geert Wilders (PVV), Alexander Pechtold (D66), Emile Roemer (SP), Sybrand Buma (CDA), Bram van Ojik (GroenLinks) en Arie Slob (ChristenUnie) tijdens het debat.

Bagatalliseren

De verschillende Kamerleden spraken Weekers er vooral op aan dat hij de problemen zou bagatelliseren.

"Als de staatssecretaris spreekt over enig ongemak dan is hij volledig losgezongen van de realiteit", aldus Klaver van GroenLinks."Dit is geen ongemak, maar een ernstig probleem", aldus Schouten.

Veel gezinnen komen in de financiële problemen door het gemis van de toeslagen, aldus de verschillende oppositiepartijen. Weekers ontkende de problemen te bagatalliseren. "Maar ik kan ze niet volledig voorkomen."

Vertrouwensbreuk

Klaver spreekt bovendien van een 'diepe vertrouwensbreuk' tussen Weekers en medewerkers van de Belastingdienst, die over de problemen bij de dienst verschillende keren hebben gelekt naar de media.

Vragen waren er ook waarom Weekers zo'n belangrijke wijziging in één van de drukste maanden van de Belastingdienst, december had gepland. "Hadden deze problemen niet voorkomen kunnen worden?", aldus Koolmees van D66 en Pieter Omtzigt van het CDA.

Coalitie

De oppositiepartijen spraken ook de VVD en de PvdA aan op het functioneren van Weekers. Volgens het CDA verzaakte Helma Neppérus van de VVD haar taak als volksvertegenwoordiger door geen kritische vragen te stellen. Neppérus stelde dat fraudebestrijding belangrijker was dan dienstverlening.

Henk Nijboer van de PvdA stelde na aandringen van de oppositie dat het 'niet goed' is dat er fouten zijn gemaakt. "Maar tegelijkertijd is het bij zo’n grote operatie onvermijdelijk dat mensen er last van hebben."

Staatssecretaris Weekers treedt af

Staatssecretaris van Financiën Frans Weekers (VVD) is woensdagavond afgetreden na felle kritiek van de oppositie in de Tweede Kamer over zijn functioneren. © ANP
Hij stelde onvoldoende draagvlak te voelen in de Tweede Kamer voor zijn persoon. © ANP
Staatssecretaris Frans Weekers (R) verlaat de Tweede Kamer nadat hij tijdens een debat bekend heeft gemaakt dat hij opstapt. © ANP
Staatssecretaris Frans Weekers (R) is samen met fractieleider Halbe Zijlstra onderweg naar het ministerie van Algemene Zaken nadat hij in de Tweede Kamer bekend heeft gemaakt dat hij opstapt. © ANP
Staatssecretaris Frans Weekers (R) is samen met fractieleider Halbe Zijlstra onderweg naar het ministerie van Algemene Zaken nadat hij in de Tweede Kamer bekend heeft gemaakt dat hij opstapt. © ANP
Staatssecretaris Frans Weekers van Financiën stapt in zijn auto om het Binnenhof te verlaten. © ANP
De VVD-bewindsman lag al de hele dag onder vuur over de problemen rond het uitbetalen van toeslagen bij de Belastingdienst. Het was niet de eerste keer dat hij door de Kamer op het matje was geroepen over problemen bij de dienst. © ANP
"Overtuig ons dat u de aangewezen persoon bent om alle wijzigingen bij de Belastingdienst door te voeren", zo vroeg Carola Schouten van de CU. "Ik acht mijzelf zeer wel in staat om dit proces vorm te geven", stelde Weekers eerder op de avond nog op deze vraag. © ANP
De gehele oppositie had echter een motie van wantrouwen in voorbereiding. © ANP
Toen de oppositie hem dit voorafgaand aan de hervatting van het debat liet weten besloot hij de eer uiteindelijk aan zichzelf te houden. Ook bij de coalitiepartijen zou er geen vertrouwen meer in hem zijn. © ANP
Tijdens het debat wordt door de oppositie druk overlegd, zoals hier Bram van Ojik (GroenLinks) en Geert Wilders (PVV). © ANP
Vorige week bleek dat zo'n 100.000 burgers onterecht nog geen huur-, zorg- of andere toeslagen hadden ontvangen wegens de maatregel waarbij toeslagen nog maar naar één banknummer worden overgemaakt. De Belastingdienst moet de gegevens controleren, maar heeft daarbij een forse achterstand. © ANP
De verschillende Kamerleden spraken Weekers er vooral op aan dat hij de problemen zou bagatelliseren. © ANP
De oppositiepartijen spraken ook de VVD en de PvdA aan op het functioneren van Weekers. Henk Nijboer van de PvdA stelde na aandringen van de oppositie dat het 'niet goed' is dat er fouten zijn gemaakt. © ANP