In de top van het kabinet is overeenstemming bereikt over het verminderen van de gaswinning in Groningen volgend jaar. Ook komt er geld vrij voor compensatie in het gebied dat de afgelopen tijd steeds meer door aardbevingen is getroffen.

Bronnen op het Binnenhof bevestigen dat woensdag. Ook regeringspartijen VVD en PvdA zouden het daarmee eens zijn.

De VVD laat echter aan NU.nl weten pas met een officieel standpunt te komen als het kabinet een formeel besluit heeft genomen.

De ministerraad bespreekt hoogstwaarschijnlijk vrijdag een voorstel van minister Henk Kamp van Economische Zaken over de gaswinning. 

Die levert elk jaar rond de 12 miljard euro op, dus het dichtdraaien van de gaskraan gaat ten koste van de inkomsten voor de schatkist. Sinds 1960 is al voor ruim 200 miljard euro uit de grond gepompt.

Hoeveel minder gas Kamp volgend jaar uit de Groningse grond wil halen, is nog niet bekend. Ook over de omvang van de compensatie voor Groningen en de Groningers is nog geen duidelijkheid.

Oppositie

De top van het kabinet werd het volgens de bronnen dinsdag op hoofdlijnen eens over de plannen van Kamp en ook de fractievoorzitters van VVD en PvdA zijn erbij betrokken. Kamp zou ook nog vóór een kabinetsbesluit met de oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP gaan overleggen.

Kamp zei woensdag in een reactie dat hij zelf nog geen standpunt heeft ingenomen, maar dat er vrijdag in de ministerraad over Groningen wordt gesproken. Hij houdt de mogelijkheid open dat het kabinet niet vrijdag beslist, maar een of twee weken later. "De druk wordt hoger. Maar dat is logisch want we zitten in het laatste stadium."

Samsom

PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom belooft dat hij Groningen niet in de steek zal laten. ''Er is hier een probleem en ik maak het ook mijn probleem. We moeten solidair zijn en iets terugdoen voor Groningen", zei hij woensdagavond op een vragenuurtje in het dorp Middelstum. Daar waren enkele honderden ongeruste Groningers op afgekomen.

De aanwezige Groningers wilden van Samsom weten wat hij voor het aardbevingsgebied kan betekenen. Ze vroegen de partijleider om directe oplossingen voor het verbeteren van de veiligheid en leefbaarheid.

Samsom zei dat de veiligheid van de bewoners vooropstaat. ''Geld mag bij die keuze geen rol spelen", vindt de PvdA-leider. Daarnaast moet er volgens hem decennialang worden geïnvesteerd in het economische perspectief van het gebied, waar veel werkloosheid is.

Veel mensen in de zaal lieten weten dat hun huizen minder waard zijn geworden, door aardbevingsschade of doordat ze in het aardbevingsgebied staan. Samsom wil dat er een fonds komt om speciale gevallen van waardedaling te compenseren.

Bij de aankomst van Samsom verwelkomden actiegroepen hem met het Groningse volkslied. Halverwege de bijeenkomst verlieten enkele actievoerders van de beweging Schokkend Groningen boos de zaal. Ze vonden dat Samsom ''mooie praatjes hield, maar ze toch niet waarmaakt''.

Terughoudend

De VVD was tot nu toe terughoudend als het ging om het terugdraaien van de gaskraan. Woensdagochtend meldde De Telegraaf echter dat Kamerlid René Leegte van standpunt was veranderd. Dat werd tegengesproken door een woordvoerder van de partij, die stelde dat het besluit van Kamp zou worden afgewacht.

Dinsdagavond werd al duidelijk dat een groot deel van de oppositie de gaswinning in Groningen wil beperken. Het CDA, D66, ChristenUnie, SP en GroenLinks zouden hopen dat daarmee het aantal aardschokken en de zwaarte ervan in het gebied wordt beperkt.

Tegenstand

Het Staatstoezicht op de Mijnen adviseerde vorig jaar al de gaswinning te verminderen, maar de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) haalde juist meer uit het veld.

Vanwege het gevaar op aardbevingen bestaat in de noordelijke provincie veel verzet tegen de gaswinning. Tegenstanders voeren de laatste tijd geregeld actie. Zo zijn woensdagochtend vijf afsluiters van gasleidingen opgegraven bij de gaswinningslocatie van de NAM in 't Zandt.

Aangifte

Woensdagmiddag meldt een woordvoerder dat de Gasunie bij de politie aangifte heeft gedaan van de vernieling. De deksels zijn eigendom van de Gasunie, maar het gastransportbedrijf vermoedt dat de actie gericht was tegen de NAM.

De Gasunie heeft inmiddels overleg gehad met de politie over mogelijke extra veiligheidsmaatregelen. Wat de uitkomsten van dit overleg zijn, wil de woordvoerder niet kwijt.

Volgens de zegsman zijn de putdeksels alleen vernield en is de gastoevoer niet in gevaar geweest. De deksels liggen in het veld en er staat geen hek omheen.

Achtergrond: Groningen-gasveld bijna grootste ter wereld